Trosglwyddo Asedau: Popeth y mae arnoch angen ei wybod

Beth oedd y pwyntiau dysgu allweddol o’r digwyddiad Trosglwyddo Asedau WCVA? Yn y blogbost yma mae Gweithgor Asedau Cenedlaethol yn edrych nôl dros y diwrnod.

Trosglwyddo AsedauRoedd y digwyddiad Trosglwyddo Asedau a drefnwyd gan WCVA yn ddiwrnod o ddysgu i bawb ohonym sy’n rhan o drosglwyddo asedau cymunedol – grwpiau cymunedol, cynghorau lleol ac aelodau o NAWG (Gweithgor Asedau Cenedlaethol). I ni sy’n rhan o NAWG, roedd y digwyddiad yn gyfle i siarad yn uniongyrchol â grwpiau sy’n cymryd rhan mewn trosglwyddiadau asedau cymunedol.

Codi’n stondin

Gan rannu ein stondin â chydweithwyr o Lywodraeth Cymru sy’n gyfrifol am yr ymgynghoriad Amddiffyn Asedau Cymunedol, daethom â llond gwlad o lyfrynnau Trosglwyddo Asedau Cymunedol yng Nghymru – Canllawiau Arferion Gorau. Erbyn i Lyn Cadwallader, Cadeirydd Un Llais Cymru, argymell y canllawiau, roedd pob copi Saesneg wedi mynd (yn ffodus, mae’r we yn ffynhonnell ddi-ben-draw!)

Hefyd, roedd ein cydweithwyr o Lywodraeth Cymru yn cynnig copïau o’u hymgynghoriad ar Amddiffyn Asedau Cymunedol (dyddiad cau 11 Medi 2015) – dywedwch eich dweud.

Areithiau Agoriadol

Amlinellodd Jane Hutt AC, y Gweinidog Cyllid a Busnes y Llywodraeth, gefnogaeth Llywodraeth Cymru dros drosglwyddo asedau cymunedol a derbyniodd hi gwestiynau gan y rhai a oedd yn bresennol. Gofynnodd un ynghylch cyllid ar gyfer astudiaethau dichonoldeb i grwpiau cymunedol sydd eisiau mabwysiadu asedau cymunedol – cwestiwn heb ateb hawdd.

Ar ôl araith y Gweinidog, cafwyd anerchiadau gan ddau siaradwr o’r sector menter gymdeithasol; trafododd Louise Barr o Monwel ehangiad y cwmni fel cynhyrchwyr arwyddion mwyaf Cymru. Amlinellodd yr ail siaradwr, Dinah Pye o Amgueddfa Cwm Cynon, hanes eu trafodaethau â chyngor Rhondda Cynon Taf er mwyn ailagor eu hamgueddfa dreftadaeth. Amlinellodd yr heriau sy’n codi o ddechrau fel carfan bwyso, a’r heriau o drawsffurfio’n Ymddiriedolwyr ar gyfer y cyfleuster; hynny yw yr heriau o feddu ar y sgiliau cywir ar gyfer y dyfodol a gwybod y pwysigrwydd o gael cyngor arbenigol ynghylch cytundebau a chyfraith cyflogaeth ar yr amser cywir.

Gweithdai

Roeddem mor awyddus i ddysgu o’r digwyddiad ag yr oeddem i siarad â phobl ac aethom i weithdai gwahanol er mwyn clywed trafodaethau ar y materion amrywiol dan sylw. Roedd y rhain yn cynnwys gweithdy DTA Cymru ar sefydlu hyfywedd y fenter gymunedol/ y gwasanaeth cymunedol – dysgu sut y gallai ased ddod yn ddyled os nad oedd yn hyfyw.

Darparodd Empower weithdy diddorol ar ddatblygu diwylliant entrepreneuraidd oddi mewn i dîm – gan bwysleisio’r angen i osod targedau clir ar gyfer canlyniadau; eglurder am pam yr oedd y targedau hynny’n angenrheidiol (faint o arian y byddai’r tîm ei angen pob mis i aros yn hyfyw); a’r angen i bawb sy’n rhan o’r tîm gymryd cyfrifoldeb dros yr atebion. Hefyd, roedd sawl enghraifft ddifrifol o reoli gwael a cholli gafael ar gostau, sy’n gadael elusennau ar fin distryw ariannol.

Roedd llawer o bwyslais ar yr angen i baratoi cymaint ag sy’n bosibl – roedd cynlluniau busnes, cyfraith cyflogaeth a TUPE (Rheoliadau Trosglwyddo Ymgymeriadau (Diogelu Cyflogaeth) 1981) yn themâu cyson.

Siaradodd cynrychiolwyr Unity Trust Bank (banc cymdeithasol ac ethegol) a chynrychiolwyr rhaglen ariannu’r WCVA am sut a phryd i wneud cais am yr arian sydd ar gael i grwpiau cymunedol a grwpiau menter gymdeithasol ar gyfer trosglwyddo’r asedau cymunedol yn y lle cyntaf ac unrhyw fuddsoddiad cyfalaf a allai fod yn angenrheidiol ar ôl hynny. Y neges i’w chofio oedd y ffaith y gall cyllid trwy fenthyciadau helpu i denu ariannu trwy grantiau eraill, gan fod y banc yn hapus i fod yn rhan o gyllideb gyfatebol gyda phartneriaid ariannu eraill. Ni ddylai ymgeiswyr ofni ystyried ystod o ddewisiadau ariannu a dylent baratoi i feddwl yn wreiddiol. Mae digon o gyngor a chymorth ar gael, felly eu neges oedd: byddwch yn ddewr!

Siaradodd Geldards am y materion cyfreithiol a all godi pan fydd grwpiau ac unigolion yn ceisio mynd ati i drosglwyddo asedau. Aethant ati i dywys y gynulleidfa ar hyd camau posibl y daith o’r syniad bach cyntaf i gorfforaeth lawn fel cymdeithas menter gymdeithasol neu elusennol, gan ganolbwyntio ar sut y gellir rheoli’r risg o atebolrwydd personol dros asedau.

Logos sefydliadau a gyfrannodd i'r digwyddiad

Sefydliadau a gyfrannodd i’r digwyddiad

Myfyrio ar y diwrnod

Roedd y digwyddiad yn gyfle i bobl gael gwybodaeth a chyngor proffesiynol hanfodol. Gallwch gael yr wybodaeth a’r cyngor trwy gysylltu â’r WCVA ar: 0800 2888 329.

Er bod NAWG yn canolbwyntio ar sector cyhoeddus Cymru, gyda’r sylw ar drosglwyddo asedau cymunedol, roedd yn ddefnyddiol dysgu am brofiadau cynrychiolwyr o lygad y ffynnon. Bydd hyn yn siŵr o lywio ein gwaith yn y maes hwn ac o safbwynt ymarferol, yn ein helpu i ddatblygu ein gwefan www.assetscymru.org.uk a’n canllawiau ar gyfer y dyfodol. Siaradwch â ni trwy anfon e-bost i assetscymru@wales.gsi.gov.uk.

Pan nid yw rheoli ynni i’r ‘person ynni’ yn unig

Blog gwadd gan Geraint Norman, Gweithgor Asedau Cenedlaethol yw hon.

Ar ddiwedd mis Mehefin, cymerais ran mewn seminar Gyfnewidfa Arfer Da. Roedd yr un yma ar Reoli Ynni. Fel Neville Rookes o Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (sydd eisoes wedi blogio am y seminar), helpais i hwyluso’r gweithdy ar y diwrnod. Roedd llawer o arbenigwyr ynni yn y seminar, ond beth oedd mwyaf diddorol i mi oedd yr angen i osgoi agwedd ‘bytiog’ i reoli ynni. Gwnewch reoli ynni yn rhan o waith bob dydd pawb a byddwch yn mynd llawer pellach na gadael y cyfan i’r arbenigwyr ynni yn unig.

National Assets Working Group / Gweithgor Asedau Cenedlaethol

Nid wyf yn gwybod os bydd pob darllenwr yn cytuno â mi ar unwaith. Mewn rhai sefydliadau, cyfrifoldeb y tîm cyfleusterau yw ynni ac nid yw bob amser yn ennyn diddordeb uwch arweinyddiaeth. Ond beth am y Cynllun Effeithlonrwydd Ynni CRC? Beth am arbed arian mewn cyfnod caled? Gall sicrhau y gall ynni yn cael ei reoli ar draws eich sefydliad arwain at rai manteision gwirioneddol.

Roedd hi’n wych clywed llawer o arfer da gan gynrychiolwyr. Roedd yna hefyd lawer o rannu syniadau ac enghreifftiau lle mae rheoli ynni gwell wedi gwella gwasanaethau. Roedd gen i ddiddordeb arbennig mewn tri syniad a drafodwyd yn ystod y seminar.

  1. Cynnwys rheoli ynni mewn adolygiadau perfformiad staff. Mae’n swnio ychydig yn frawychus, ond gallai fod yn ffordd effeithiol o sicrhau bod pob adran yn cadw ar ben defnydd ynni. Mae hefyd yn ffordd o ddangos sgiliau rheoli da; staff a rheoli cyllideb. Gall gyfarwyddwyr hefyd ddal eu rheolwyr yn atebol os ydynt yn cael eu gwneud yn gyfrifol am yr agwedd benodol hon o arbed arian.
  2. Ennyn diddordeb uwch arweinwyr mewn effeithlonrwydd ynni. Rwyf yn gwybod nid yw bob amser yn hawdd, ond bydd ei wneud yn un o amcanion allweddol eich sefydliad yn rhoi cryn dipyn o drosoledd i gyflawni pethau. Roedd gan Renia Kotynia o Gyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam rhai enghreifftiau da o sut i gynnwys uwch arweinyddiaeth.
  3. Ceisiwch wneud arbed ynni yn hwyl. Wrth gwrs, dylai fod yn rhan o’ch strategaeth ac wrth gwrs dylid ei fonitro a’i reoli’n ofalus – ond dylai hefyd gynnwys eich cydweithwyr. Yn ystod y seminar, clywais am systemau sticer lliw, blacowts a gofyn i staff eu barn ar brosiectau ynni newydd. Gallai’r rhain fod yn ffyrdd da i wneud yn siŵr bod pawb yn meddwl am arbed ynni wrth iddynt fynd at eu gwaith bob dydd, ac nid dim ond y rheolwr ynni.

Felly, beth ydw i a’r Gweithgor Asedau Cenedlaethol yn mynd i gymryd o’r seminar hon? Wel, yn gyntaf fel grŵp mae angen i ni drosglwyddo allbynnau’r seminar i’r sectorau. Yna mae’n rhaid i ni gadw rheoli ynni ar yr agenda ac ystyried yr angen ar gyfer digwyddiadau yn y dyfodol. Fel Grŵp byddwn hefyd yn cefnogi Swyddfa Archwilio Cymru yn ei seminarau dysgu a rennir dyfodol. Edrychaf ymlaen at weld rhai ohonoch yno.