Oes ganddo’ch y bobl iawn ar eich bwrdd?

GovernanceRydyn ni wedi cael cwpl o fisoedd prysur yn nhîm y Gyfnewidfa Arfer Da. Dydyn ni ddim wedi cael y cyfle i ymlacio wrth i Nadolig agosáu, gan fod ni wedi cynnal digwyddiadau ar faterion i ymddiriedolwyr ac ar lywodraethu. Rydyn ni nawr yn casglu’r holl allbynnau at ei gilydd ac yn gwneud yn siŵr ein bod ni’n eu hanfon at fynychwyr a’u rhannu drwy gyfryngau cymdeithasol.

Fel tîm rydyn ni’n ceisio sicrhau bod ein digwyddiadau yn cyrraedd cymaint o wahanol sectorau â phosib, gan ein bod ni’n credu bod yna lot y gall pobl dysgu o’i gilydd. Fe wnaeth yr Archwilydd Cyffredinol pwyntio allan yn sesiwn agoriadol y seminar i Ymddiriedolwyr bod materion llywodraethu ddim yn cael eu cyfyngu i fudiadau mawr neu fach.

GovernanceRoedd e’n ddiddorol iawn i weld materion cyffredin yn cael eu codi yn y seminar Ymddiriedolwyr, lle’r oedd pobl yn bennaf o grwpiau elusennol a chymunedol, a’r digwyddiad Llywodraethu, lle’r oedd y rhan fwyaf o bobl yn aelodau bwrdd neu staff o’r sector cyhoeddus.

Fe wnes i hwyluso sesiwn Grant Thornton ar ‘Ymagweddau at lywodraethu o bell‘ yn y digwyddiad ar lywodraethu. Yn y drafodaeth ar ôl y cyflwyniad clywsom o gwpl o bobl ynglŷn â sicrhau bod ganddynt y bobl gywir ar y bwrdd.

Mae yna lot o adnoddau ar ein Bwrdd Pinterest i Ymddiriedolwyr sy’n ymwneud â hyn. Yn 2013 fe wnaeth Norma Jarboe cyflwyniad ar Fyrddau Cytbwys, ac yn dilyn y gweithdy hynny fe wnaethon ni recordio podlediad byr gyda Ray Singh o Ymddiriedolaeth GIG Felindre, a wnaeth trafod byrddau sy’n seiliedig ar eu sgiliau.

Yn nigwyddiad eleni, fe wnaeth Anna Bezodis o Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru ac Alex Swallow o Ymddiriedolwyr Elusennau Ifanc cynnal gweithdy ar gael y bobl iawn ar eich bwrdd a chynllunio olyniaeth. Mae yna bwyntiau grêt yn y cyflwyniad am nodi’r sgiliau sydd ar gael ar eich bwrdd. Rhannodd Vicky Holberry o Gymdeithas Mudiadau Gwirfoddol Wrecsam templed defnyddiol ar gyfer archwiliad sgiliau, sy’n gallu cael ei ddefnyddio i nodi bylchau sgiliau eich bwrdd.

Y neges glir yw gallwn gyflawni lot trwy rannu a chydweithio. Rydyn ni’n rhannu’r rhestr o gynrychiolwyr gyda phawb a fynychodd y seminar fel bod pobl yn gallu rhannu arfer da a phynciau ble hoffan nhw ddysgu mwy. Gobeithio bydd y dysgu trawsfudiad a thraws-sector yn parhau, ac wrth gwrs fe wnawn ni rhannu unrhyw arfer da sy’n amlygu ei hun ar hyd y ffordd.

Dyfrig

Swyddfa Archwilio Cymru a Chyd-gynhyrchu

Ail-lunio gwasanaethau gyda'r Cyhoedd

Sut mae gwaith Swyddfa Archwilio Cymru yn cyd-fynd â’r agenda cyd- gynhyrchu yng Nghymru? Ar ddydd Mawrth fe wnes i fynd i Gyfarfod Cyd-gynhyrchu Mawr Ogledd Cymru! i rannu’n gwaith ni.

Cyllid

Pan ddechreuais feddwl am gyd-gynhyrchu ac archwilio, y peth cyntaf meddyliais i amdano oedd perfformiad gwasanaethau cyhoeddus. Ond fe wnes i sylweddoli bod ein gwaith cyllid ni jyst mor bwysig i gyd-gynhyrchu ar ôl i ni gynnal Seminar Dysgu a Rennir gyda Chymdeithas Trysoryddion Cymru dydd Gwener ddiwethaf. Roedd Rhwydwaith Cyfranogi Cymru Gyfan Cyfranogaeth Cymru yn cymryd lle jyst lawr y ffordd, ac er roedd y pynciau’n wahanol, roedd adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ar Ymdrin â’r Heriau Ariannol sy’n wynebu Llywodraeth Leol yng Nghymru yn cysylltu’r ddau gyda’i gilydd. Fel mae’r ddogfen yn dweud, “Mae ymgysylltu aneffeithiol â rhanddeiliaid yn golygu efallai na fydd rhai cynghorau’n adlewyrchu anghenion, blaenoriaethau a disgwyliadau eu dinasyddion yn ddigonol.”

Felly gall cyd-gynhyrchu helpu i arbed arian drwy ei dargedu arno feysydd ble byddai’n fwyaf effeithiol. Serch hyn, nodais i yn y digwyddiad bod angen adnoddau er mwyn i gyd-gynhyrchu fod yn wirioneddol lwyddiannus. Clywsom yn ein Seminar Dysgu a Rennir ar Drosglwyddo Tir ac Eiddo bod y defnydd gorau ddim yn cael ei wneud o asedau heb y cymorth cywir.

Cyngor 2025: Y weledigaeth ar gyfer Llywodraeth Leol yng Nghymru

Ychydig o wythnosau’n ôl, fe wnaeth Archwilydd Cyffredinol Cymru siarad yng nghynhadledd flynyddol Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar ad-drefnu llywodraeth leol. Mae’n werth gwylio’r fideo isod os da chi heb wylio fe o’r blaen, gan mae’r Archwilydd Cyffredinol yn gofyn cwestiynau pwysig – ble mae’r ddadl yng Nghymru ar ddiben llywodraeth leol? Lle mae’r modelau o ddarparu a chyflawni sy’n sicrhau bod gwasanaethau o’r ansawdd cywir ac yn rhoi’r gwerth sydd angen ar Gymru?

Edrychodd hefyd ar gyd-gynhyrchu yn llywodraeth leol Cymru:

Efallai byddwch yn cofio fy mod i wedi cynnal astudiaeth ar ymgysylltiad cyhoeddus yn llywodraeth leol ychydig o flynyddoedd yn ôl. Doedd yna ddim llawer o enghreifftiau ymarferol o ffyrdd cydweithiol o ymgysylltu. Ers hynny, dydw i ddim wedi gweld llawer o dystiolaeth o symudiad tuag at gyd-gynhyrchu, neu fel y disgrifiwyd yn aml, gweithio gyda nid i.

Y Gymru a Garem

Mae cyd-gynhyrchu hefyd yn thema yn adroddiad canol tymor Bil Cenedlaethau’r Dyfodol. Mae’r bil yn her fawr i wasanaethau cyhoeddus, gan gynnwys Swyddfa Archwilio Cymru. Yr unig ffordd gallwn sicrhau ein bod ni’n archwilio mewn ffordd sy’n ystyrlon ac yn gymesur yw trwy gyd-gynhyrchu ein hymateb gyda chynghorau. Rydyn ni eisoes wedi dechrau gwneud hyn drwy fwydo adborth o’n Seminarau Dysgu a Rennir ar Fil Cenedlaethau’r Dyfodol i’r gwaith mae Mike Palmer yn arwain arno, ac fe fydd yna mwy o gyfleoedd i chi gadael i ni wybod sut gallwn archwilio’n effeithiol.

Felly beth mae’r Gyfnewidfa Arfer Da yn gwneud i helpu?

Ni’n cynnal seminarau am ddim ar Ail-lunio Gwasanaethau gyda’r Cyhoedd er mwyn helpu gwasanaethau cyhoeddus i fynd i’r afael â hyn. Ni’n wneud beth da ni’n dweud trwy gynnal y digwyddiad ar y cyd gyda Llywodraeth Cymru, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru, Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru 2025, Gwasanaeth Gwella 1000 o Fywydau, Canolfan Cydweithredol Cymru ac Arfer Da Cymru.

Sketch notes for the Wales Audit Office and co-production presentation / Nodiadau Braslun ar gyfer cyflwyniad Cydgynhyrchu a Swyddfa Archwilio Cymru

Nodiadau Braslun ar gyfer cyflwyniad Cydgynhyrchu a Swyddfa Archwilio Cymru

Mae’n amlwg bod thema’r digwyddiad wrth ddant bobl, gan fod y digwyddiad yng Nghaerdydd wythnos nesaf yn llawn, ond mae yna rhai llefydd ar ôl ar gyfer y digwyddiad yng Ngogledd Cymru ym mis Medi.

Bydd y seminar yn edrych i rannu profiadau ymarferol o sut gall cydberthnasau gwahanol helpu i ail-lunio gwasanaethau cyhoeddus er mwyn sicrhau canlyniadau gwell. Byddwn yn defnyddio’r hashnod #ReshapeServices ar y dydd os da chi eisiau dilyn y diwrnod ar Twitter, a byddem wrth ein bodd i glywed o chi am yr hyn sy’n gweithio yn eich ardal chi.

Dyfrig