Swyddfa Archwilio Cymru a Chyd-gynhyrchu

Ail-lunio gwasanaethau gyda'r Cyhoedd

Sut mae gwaith Swyddfa Archwilio Cymru yn cyd-fynd â’r agenda cyd- gynhyrchu yng Nghymru? Ar ddydd Mawrth fe wnes i fynd i Gyfarfod Cyd-gynhyrchu Mawr Ogledd Cymru! i rannu’n gwaith ni.

Cyllid

Pan ddechreuais feddwl am gyd-gynhyrchu ac archwilio, y peth cyntaf meddyliais i amdano oedd perfformiad gwasanaethau cyhoeddus. Ond fe wnes i sylweddoli bod ein gwaith cyllid ni jyst mor bwysig i gyd-gynhyrchu ar ôl i ni gynnal Seminar Dysgu a Rennir gyda Chymdeithas Trysoryddion Cymru dydd Gwener ddiwethaf. Roedd Rhwydwaith Cyfranogi Cymru Gyfan Cyfranogaeth Cymru yn cymryd lle jyst lawr y ffordd, ac er roedd y pynciau’n wahanol, roedd adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru ar Ymdrin â’r Heriau Ariannol sy’n wynebu Llywodraeth Leol yng Nghymru yn cysylltu’r ddau gyda’i gilydd. Fel mae’r ddogfen yn dweud, “Mae ymgysylltu aneffeithiol â rhanddeiliaid yn golygu efallai na fydd rhai cynghorau’n adlewyrchu anghenion, blaenoriaethau a disgwyliadau eu dinasyddion yn ddigonol.”

Felly gall cyd-gynhyrchu helpu i arbed arian drwy ei dargedu arno feysydd ble byddai’n fwyaf effeithiol. Serch hyn, nodais i yn y digwyddiad bod angen adnoddau er mwyn i gyd-gynhyrchu fod yn wirioneddol lwyddiannus. Clywsom yn ein Seminar Dysgu a Rennir ar Drosglwyddo Tir ac Eiddo bod y defnydd gorau ddim yn cael ei wneud o asedau heb y cymorth cywir.

Cyngor 2025: Y weledigaeth ar gyfer Llywodraeth Leol yng Nghymru

Ychydig o wythnosau’n ôl, fe wnaeth Archwilydd Cyffredinol Cymru siarad yng nghynhadledd flynyddol Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar ad-drefnu llywodraeth leol. Mae’n werth gwylio’r fideo isod os da chi heb wylio fe o’r blaen, gan mae’r Archwilydd Cyffredinol yn gofyn cwestiynau pwysig – ble mae’r ddadl yng Nghymru ar ddiben llywodraeth leol? Lle mae’r modelau o ddarparu a chyflawni sy’n sicrhau bod gwasanaethau o’r ansawdd cywir ac yn rhoi’r gwerth sydd angen ar Gymru?

Edrychodd hefyd ar gyd-gynhyrchu yn llywodraeth leol Cymru:

Efallai byddwch yn cofio fy mod i wedi cynnal astudiaeth ar ymgysylltiad cyhoeddus yn llywodraeth leol ychydig o flynyddoedd yn ôl. Doedd yna ddim llawer o enghreifftiau ymarferol o ffyrdd cydweithiol o ymgysylltu. Ers hynny, dydw i ddim wedi gweld llawer o dystiolaeth o symudiad tuag at gyd-gynhyrchu, neu fel y disgrifiwyd yn aml, gweithio gyda nid i.

Y Gymru a Garem

Mae cyd-gynhyrchu hefyd yn thema yn adroddiad canol tymor Bil Cenedlaethau’r Dyfodol. Mae’r bil yn her fawr i wasanaethau cyhoeddus, gan gynnwys Swyddfa Archwilio Cymru. Yr unig ffordd gallwn sicrhau ein bod ni’n archwilio mewn ffordd sy’n ystyrlon ac yn gymesur yw trwy gyd-gynhyrchu ein hymateb gyda chynghorau. Rydyn ni eisoes wedi dechrau gwneud hyn drwy fwydo adborth o’n Seminarau Dysgu a Rennir ar Fil Cenedlaethau’r Dyfodol i’r gwaith mae Mike Palmer yn arwain arno, ac fe fydd yna mwy o gyfleoedd i chi gadael i ni wybod sut gallwn archwilio’n effeithiol.

Felly beth mae’r Gyfnewidfa Arfer Da yn gwneud i helpu?

Ni’n cynnal seminarau am ddim ar Ail-lunio Gwasanaethau gyda’r Cyhoedd er mwyn helpu gwasanaethau cyhoeddus i fynd i’r afael â hyn. Ni’n wneud beth da ni’n dweud trwy gynnal y digwyddiad ar y cyd gyda Llywodraeth Cymru, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru, Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru 2025, Gwasanaeth Gwella 1000 o Fywydau, Canolfan Cydweithredol Cymru ac Arfer Da Cymru.

Sketch notes for the Wales Audit Office and co-production presentation / Nodiadau Braslun ar gyfer cyflwyniad Cydgynhyrchu a Swyddfa Archwilio Cymru

Nodiadau Braslun ar gyfer cyflwyniad Cydgynhyrchu a Swyddfa Archwilio Cymru

Mae’n amlwg bod thema’r digwyddiad wrth ddant bobl, gan fod y digwyddiad yng Nghaerdydd wythnos nesaf yn llawn, ond mae yna rhai llefydd ar ôl ar gyfer y digwyddiad yng Ngogledd Cymru ym mis Medi.

Bydd y seminar yn edrych i rannu profiadau ymarferol o sut gall cydberthnasau gwahanol helpu i ail-lunio gwasanaethau cyhoeddus er mwyn sicrhau canlyniadau gwell. Byddwn yn defnyddio’r hashnod #ReshapeServices ar y dydd os da chi eisiau dilyn y diwrnod ar Twitter, a byddem wrth ein bodd i glywed o chi am yr hyn sy’n gweithio yn eich ardal chi.

Dyfrig

Lleihau’r baich o adrodd

Seminar Dysgu a Rennir ar Fil Cenedlaethau'r Dyfodol

Bydd Mesur Cenedlaethau’r Dyfodol yn golygu newidiadau mawr i wasanaethau cyhoeddus yng Nghymru. Roeddwn i’n ddigon ffodus i hwyluso gweithdy gan y Cyngor Adrodd Integredig ac Ystâd y Goron yn ein Seminar ar Fil Cenedlaethau’r Dyfodol, lle wnes i gael y cyfle i wrando ar Mark Gough a Kate Jefferies amlinellu sut gallai Adrodd Integredig bod o fudd i fudiad, yn enwedig mewn perthynas â’r bil. Gallwch weld Mark a Kate yn trafod y sesiwn yn y fideo isod, ac mae’r cyflwyniadau o’r sesiwn llawn a’r gweithdy ar gael ar dudalen y seminar ar wefan Swyddfa Archwilio Cymru.

Rwy’n rili mwynhau’r rhan o’r gweithdy ble mae cyfranogwyr yn dweud wrthym am y dulliau mae eu mudiadau yn defnyddio a’r materion maen nhw’n wynebu. Gan fod ni ‘di gwahodd pobl o wasanaethau cyhoeddus ar draws Cymru i fod yn bresennol, byddai fe’n anghwrtais i beidio â chlywed mwy am eu harfer da ac i wneud y fwyaf o’r profiad sydd ar gael i ni yn y ‘stafell.

Un o’r prif ofnau yn y gweithdy oedd byddai’r bil yn arwain at haen ychwanegol o fiwrocratiaeth i gynghorau sydd eisoes wedi’u llethu gydag anghenion adrodd. Felly roedd e’n ddiddorol iawn i glywed am ‘Llinyn Aur’  Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam, lle mae pob lefel o adrodd yn bwydo i mewn i’r lefel nesaf.

4. Reporting

Mae hyn yn golygu bod gan werthusiadau staff llwybr clir i’r cynllun cyngor, sydd yn ei dro yn cynnwys themâu sy’n adlewyrchu ‘Ein cynllun ni ar gyfer Wrecsam‘ gan y Bwrdd Gwasanaethau Lleol. Mae’n wych i weld sut gall cynllunio effeithiol golygu bod amcanion personol pob aelod o staff yn gysylltiedig â nodau mudiadau gwasanaethau cyhoeddus yn Wrecsam.

Roedd e’n grêt i glywed sut mae hyn wedi arwain at broses adrodd gwell – mae’r data bellach yn symlach a chliriach. Mae fe hefyd yn osgoi adrodd yr un peth ar wahanol lefelau ac mae’n rhyddhau amser fel bod staff yn gallu darparu gwasanaethau.

Os oes ‘da chi ddiddordeb mewn dysgu mwy, gallwch ddarllen yr astudiaeth achos yn llawn yma, ac os yw eich sefydliad yn ymgymryd â gwaith tebyg, byddem wrth ein bodd i glywed mwy amdano.

Dyfrig

Ymgysylltiad Cyhoeddus Mewn Archwilio

Seminar Dysgu a Rennir ar Fil Cenedlaethau'r Dyfodol

Yn swydd ddiwethaf fi roeddwn i’n gweithio i hybu cyfranogiad mewn gwasanaethau cyhoeddus, felly mae ‘di bod yn wych i weld sut mae Swyddfa Archwilio Cymru yn ymgysylltu â phobl. Mae gwefannau Fy Nhref Iach a Fy Ngheredigion yn hawdd i bobl eu defnyddio (ar gyfrifiadur ac  ar ffôn symudol) ac maent yn osgoi lot o’r jargon sydd mewn ymgynghoriadau traddodiadol.

Mae’r ymdrechion yma wedi ysgogi fi i ddechrau meddwl amdano bwrpas ein hymgysylltu â’r cyhoedd – pa wahaniaeth mae fe’n gwneud i’n gwaith ni?

[gigya src=”https://s3.amazonaws.com/boos.audioboo.fm/swf/fullsize_player.swf” flashvars=”mp3=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1973952-why-should-audit-bodies-engage-pam-dylai-cyrff-archwilio-ymgysylltu.mp3%3Fsource%3Dwordpress&mp3Author=GoodPracticeWAO&mp3Duration=147.203&mp3LinkURL=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1973952-why-should-audit-bodies-engage-pam-dylai-cyrff-archwilio-ymgysylltu&mp3Time=11.25am+07+Mar+2014&mp3Title=Why+should+Audit+Bodies+Engage%3F+%2F+Pam+Dylai+Cyrff+Archwilio+Ymgysylltu%3F” width=”400″ height=”160″ allowFullScreen=”true” wmode=”transparent”]

Mae’r Gyfnewidfa Arfer Da yn edrych ar ddulliau amrywiol ac arloesol, a gan fy mod i’n gweithio i gorff archwilio mae fe ‘di bod yn ddiddorol iawn i weld sut mae’r Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru (AGGCC) yn edrych i gynnwys pobl yn ei waith. Mae ymgysylltiad wedi’i ymgorffori yn ei gwaith, gan gynnwys ar lefel strategol.

Mae Cyfranogaeth Cymru yn ymgymryd â’r gwaith gyda AGGCC, felly fe wnes i ddal i fyny â’i Reolwr Mandy Williams i ddarganfod bach mwy am sut maen nhw’n bwriadu sicrhau bod lleisiau pobl yn llywio gwaith AGGCC . Roedd e’n ddiddorol clywed sut maen nhw’n edrych i gyfoethogi eu gwaith archwilio a chael darlun cliriach o wasanaethau.

[gigya src=”https://s3.amazonaws.com/boos.audioboo.fm/swf/fullsize_player.swf” flashvars=”mp3=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1973971-cssiw-and-public-engagement-aggcc-ac-ymgysylltiad-cyhoeddus.mp3%3Fsource%3Dwordpress&mp3Author=GoodPracticeWAO&mp3Duration=179.82&mp3LinkURL=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1973971-cssiw-and-public-engagement-aggcc-ac-ymgysylltiad-cyhoeddus&mp3Time=11.40am+07+Mar+2014&mp3Title=CSSIW+and+Public+Engagement+%2F+AGGCC+ac+Ymgysylltiad+Cyhoeddus” width=”400″ height=”160″ allowFullScreen=”true” wmode=”transparent”]

Un o egwyddorion y Gyfnewidfa Arfer Dda yw does dim angen ailddyfeisio’r olwyn, felly os oes rhywun wedi datblygu dull diddorol mae ‘na lawer gallwn ni ddysgu ohono. Mae yna lot o wybodaeth ar wefan AGGCC, gan gynnwys eu cynllun cyfranogi, sy’n adnodd defnyddiol sy’n gallu cael ei addasu.

Mae hyn yn arbennig o berthnasol wrth feddwl amdano Bil Cenedlaethau’r Dyfodol, sy’n meddwl bydd rhaid i’r sector cyhoeddus yng Nghymru sicrhau bod penderfyniadau allweddol yn cael eu gwneud gyda lles tymor hir mewn golwg. Gan fod ymgysylltu â’r cyhoedd yn elfen allweddol o’r fil (a’r cysyniad o ddatblygu cynaliadwy yn gyffredinol), fe wnes i dal i fyny ‘da Mike Palmer, sy’n gweithio i reoli a datblygu ymateb Swyddfa Archwilio Cymru i’r bil.

[gigya src=”https://s3.amazonaws.com/boos.audioboo.fm/swf/fullsize_player.swf” flashvars=”mp3=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1974015-bil-cenedlaethau-r-dyfodol-a-swyddfa-archwilio-cymru.mp3%3Fsource%3Dwordpress&mp3Author=GoodPracticeWAO&mp3Duration=158.328&mp3LinkURL=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1974015-bil-cenedlaethau-r-dyfodol-a-swyddfa-archwilio-cymru&mp3Time=12.12pm+07+Mar+2014&mp3Title=Bil+Cenedlaethau%27r+Dyfodol+a+Swyddfa+Archwilio+Cymru” width=”400″ height=”160″ allowFullScreen=”true” wmode=”transparent”]

Roedd e’n ddiddorol iawn clywed sut bydd y bil yn golygu newid y ffordd mae Swyddfa Archwilio Cymru yn gweithio, yn enwedig yn y ffordd ni’n archwilio cyrff allanol.

[gigya src=”https://s3.amazonaws.com/boos.audioboo.fm/swf/fullsize_player.swf” flashvars=”mp3=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1974036-camawu-ymarferol-mewn-ymgysylltiad-cyhoeddus-i-swyddfa-archwilio-cymru.mp3%3Fsource%3Dwordpress&mp3Author=GoodPracticeWAO&mp3Duration=85.2151&mp3LinkURL=https%3A%2F%2Faudioboo.fm%2Fboos%2F1974036-camawu-ymarferol-mewn-ymgysylltiad-cyhoeddus-i-swyddfa-archwilio-cymru&mp3Time=12.34pm+07+Mar+2014&mp3Title=Camawu+Ymarferol+mewn+Ymgysylltiad+Cyhoeddus+i+Swyddfa+Archwilio+Cymru” width=”400″ height=”160″ allowFullScreen=”true” wmode=”transparent”]

Mae hyn i gyd yn dod â fi yn ôl i’r pwynt ar ddechrau’r blog ‘ma – pa wahaniaeth bydd cyfranogi yn gwneud i’n gwaith ni? A hefyd sut ydyn ni’n dangos bod ein gwaith archwilio ni’n cael effaith ar wasanaethau cyhoeddus Cymreig? Gan mai dinasyddion yw’r rhai sy’n derbyn gwasanaethau, maen nhw mewn sefyllfa ddelfrydol i werthuso os yw’n gwaith ni wedi gwneud gwahaniaeth i’r ddarpariaeth o wasanaethau. Unwaith eto, mae’n ddiddorol iawn i ddarllen am Baneli Adolygiad Ansawdd AGGCC, sy’n adolygu ac yn gwerthuso ei waith nhw o ran meysydd gwasanaethau penodol.

Felly ar y cyfan mae lot o bethau diddorol i gadw llygad arno, o ran yr hyn y mae Bil Cenedlaethau’r Dyfodol yn ei olygu i ni, a hefyd yr hyn y gallwn ei ddysgu o ddulliau cyfranogi AGGCC.

Felly, fy nghwestiwn i yw sut gall Swyddfa Archwilio Cymru symud ein dull o ymgysylltu â’r cyhoedd ymlaen?

Dyfrig