Cydweithredol Cymru

Mae Casey Edwards @casey_walescoop, Canolfan Cydweithredol Cymru @WalesCoOpCentre, wedi ysgrifennu blog i ni am sut mae cydweithrediaethau tai yn helpu creu cymunedau hydwyth. Byddwn yng Ngogledd Cymru ar gyfer ein digwyddiad #WAOADM yr wythnos nesaf.

Nid oes dwy gydweithrediaeth dai’n debyg; nid oes un ateb i bawb. Mae tai cydweithredol yn ymwneud â chymunedau’n cael rheolaeth ddemocrataidd dros wneud penderfyniadau ynghylch eu cartrefi, eu cymdogaethau a’u cymunedau. Mae’n ymagwedd hyblyg ac arloesol at sut rydym yn diwallu anghenion tai a dyheadau cymdogaethau lleol. Gellir datblygu cydweithrediaethau ar gyfer tai newydd neu dai sy’n bodoli eisoes a gallant gwmpasu ystod o denantiaethau.

Sefydlwyd y Prosiect Tai Cydweithredol yn 2011 ac mae’n cael ei reoli gan Ganolfan Cydweithredol Cymru, a’i gefnogi gan y Cydffederasiwn Tai Cydweithredol. Mae’r prosiect wedi helpu i gyflenwi dros 130 o gartrefi ledled Cymru ac mae’n helpu i gyflenwi llawer mwy drwy ddatblygu arbenigedd mewn modelau cydweithredol gwahanol a rhoi cyngor i ddatblygwyr a grwpiau cydweithredol.

Ymunais â Chanolfan Cydweithredol Cymru ym mis Mai 2017 fel cynghorwr y prosiect ac rwyf wedi sylweddoli bod angen i lawer o bobl wneud llawer o waith er mwyn i’r cynlluniau hyn gyrraedd y cam lle maent yn barod i ddechrau adeiladu. Mae’r holl gynlluniau tai wedi datblygu mewn ffyrdd cyferbyniol ac wedi mabwysiadu modelau gwahanol, o’r ffyrdd gwahanol roedd cynlluniau’n cael eu dechrau a’u hariannu; sut daeth unigolion i gymryd rhan ynddynt; i faint, natur a deiliadaeth y gydweithrediaeth dai. Felly a yw’r holl waith caled hwn yn dwyn ffrwyth mewn gwirionedd?

Mae cymryd rhan mewn cydweithrediaeth dai’n llawer mwy na chael to fforddiadwy dros eich pen. Mae hefyd yn golygu bod yn rhan o system gymorth, helpu eich hun ond hefyd gymryd y cyfrifoldeb i helpu eraill yn y gymuned ehangach. Darllenwch am sut mae Luana, Cymdeithas Pentref Loftus, yn helpu i ddod â’r gymuned ynghyd drwy drefnu digwyddiadau a gweithgareddau cymdeithasol.

Mae enghreifftiau fel hyn hefyd yn dangos sut gall cydweithrediaeth dai hefyd helpu i fynd i’r afael ag ynysu ac unigrwydd, yn enwedig ymhlith y rhai sy’n agored i niwed a’r henoed. Mae cymunedau cydweithredol yn ffurfio cydberthnasau agos ac yn gofalu am ei gilydd; y teimlad hwnnw o fod yn rhan o gymuned sy’n brin yn yr 21ain ganrif. Mae Haydn, Cydweithrediaeth yr Hen Dderwen, yn dangos sut mae cymryd rhan yn y gydweithrediaeth wedi’i helpu i fagu hyder a chymryd cyfrifoldeb yn y gymuned.

Mae byw mewn cymuned amrywiol, gefnogol hefyd yn rhoi’r cyfle i bobl rannu gwybodaeth a sgiliau â’i gilydd na fyddent wedi cael y cyfle i’w dysgu o bosibl o fyw mewn amgylcheddau mwy traddodiadol. Fel rhan o ddatblygu’r gydweithrediaeth, mae tenantiaid yn cymryd rhan mewn rhaglen hyfforddiant drwyadl sy’n cynnwys pynciau megis egwyddorion cydweithrediaeth, trefniadau llywodraethu a rheoli tai. Maent yn dysgu sgiliau trosglwyddadwy newydd a all eu helpu i wella eu statws cyflogaeth neu roi’r hyder iddynt newid gyrfa. Mae ein cynllun, Tŷ Cyfle, yn grymuso pobl ifanc i reoli eu tai’n annibynnol, gan ddysgu sgiliau newydd ar y ffordd.

Mae’r dull hunangymorth a hunangyfrifoldeb hwn o ddiwallu’r angen am dai yn cael llawer mwy o effaith na darparu cartrefi fforddiadwy yn unig. Mae’n creu cymunedau hunangynhaliol, gwydn ac iach, sy’n gallu lleihau’r galw ar wasanaethau cymorth ehangach.

Mae byw mewn cynllun tai a arweinir gan y gymuned gynnig y math o gymorth y mae’n fwyfwy anodd i wasanaethau cyhoeddus ei gynnig, yn aml mewn ffordd fwy personol a chost effeithiol. Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) bellach wedi gosod dyletswydd ar gyrff cyhoeddus i feddwl am yr hirdymor; gweithio’n well gyda phobl, cymunedau a’i gilydd; atal problemau a chymryd dull mwy cydgysylltiedig. Mae tai cydweithredol yn gwneud hynny eisoes.

Mae’r saith nod llesiant yn cyd-fynd â’r saith egwyddor gydweithredol a ddatblygwyd gan y Gynghrair Gydweithredol Ryngwladol y dylai pob cydweithrediaeth eu dilyn. Maent yn pwysleisio pwysigrwydd datblygu cymunedau deniadol, hyfyw, iach a chynaliadwy sy’n cynnal yr amgylchedd naturiol a hyd yn oed yn ei wella. Cymdeithas ddemocrataidd a theg ag economi sy’n creu cyfoeth heb wahaniaethu. Cymdeithas sy’n galluogi pobl i gyrraedd eu potensial, beth bynnag yw eu cefndir neu eu hamgylchiadau. Cymdeithas sy’n rhoi cyfleoedd gwaith ac addysg a hyfforddiant i weithlu medrus. Cymdeithas gydweithredol sy’n tynnu sylw at bwysigrwydd llesiant cymdeithasol a diwylliannol.

Gall tai cydweithredol a arweinir gan y gymuned fod yn rhan o’r ateb i’r argyfwng tai yn y DU. Ond, yn fwy nag ateb cyflym yn unig, gall fod yn rhan o opsiwn cynaliadwy hirdymor i ddarparu cartrefi fforddiadwy a chreu cymunedau gwydn.

Mae Canolfan Cydweithredol Cymru yn cynnig cymorth a chyngor i unrhyw sefydliad newydd neu bresennol sydd am ddatblygu tai cydweithredol. Gallwn gynnig cyngor arbenigwyr am dai cydweithredol a sgiliau a hyfforddiant datblygu i aelodau cydweithrediaeth. Yn ddiweddar, rydym wedi datblygu Pecyn Cymorth Tai Cydweithredol er mwyn helpu grwpiau cymunedol, cymdeithasau tai, cydweithrediaethau, awdurdodau lleol ac eraill yn y camau cychwynnol o ystyried sut i ddatblygu cydweithrediaeth newydd a chartrefi a arweinir gan y gymuned. Cymerwch gip.

Cewch fwy o wybodaeth am dai cydweithredol a pha gymorth sydd ar gael gan Ganolfan Cydweithredol Cymru drwy ffonio 0300 111 5050 neu e-bostio co-op.housing@wales.coop.

Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s