Sut y gallai Swyddfa Archwilio Cymru symud Data Agored yn eu blaen?

Mae Swyddfa Archwilio Cymru yn ystyried sut y gallwn rannu Data Agored. Cyn gadael y Gyfnewidfa Arfer Da, ystyriodd Dyfrig Williams sut y gallai’r sefydliad symud hyn ymlaen.

Rwy’n gadael Swyddfa Archwilio Cymru ar ôl arwain ar waith Swyddfa Archwilio Arloesol ar gaffael data. Gwnaeth rhan o’m gwaith oedd ystyried sut y gwnaethom ddefnydd gwell o Ddata Agored fel sefydliad, o ran defnyddio data sy’n cael eu rhyddhau gan sefydliadau eraill, a sut rydym yn rhyddhau ein Data Agored ein hunain.

Ble i ddechrau gyda Data Agored?

Cynhaliodd y Gyfnewidfa Arfer Da weminar gyflwyniadol ar Ddata Agored, am iddo gael ei godi fel pwnc yr oedd gan lawer o bobl ddiddordeb ynddo, ond heb fawr o syniad o ran sut a ble i ddechrau. Mae hwn yn fan cychwyn da i unrhyw un sydd â diddordeb mewn deall pam mae hyn yn bwysig.

Pethau allweddol i ni eu gwneud yn y dyfodol

Pan wnaethom gyhoeddi ein Set Ddata Agored gyntaf, gwnaethom roi cyhoeddusrwydd iddi i’r safon uchaf posibl yn unol â’n hadnoddau a’n harbenigedd. Mae 5 Seren Data Agored yn rhoi canllaw inni o ran sut y gallwn wella ein setiau data, ac mae’r wefan yn cynnwys adran costau a buddiannau sy’n amlinellu’r hyn y byddai’n rhaid inni ei wneud.

Roedd ein hymweliad â Llys Archwilio’r Iseldiroedd yn ddefnyddiol iawn oherwydd rhoddodd gyfle inni ystyried sut mae corff archwilio arall yn defnyddio data. Roedd rhywfaint o’r adborth mwyaf defnyddiol gan Roline Kamphuis yn ymwneud â sut maent yn mynd ati’n fwriadol i ddileu manylion personol o ddata i’w gwneud yn haws rhannu rhwng adrannau. Mae angen inni ystyried y data rydym yn eu casglu ac archwilio pa fath o ddata sydd eu hangen arnom a’r hyn sy’n ein hatal rhag eu rhannu. Os mai’r data personol sy’n ein hatal, a oes angen y manylion personol hynny arnom? Gall y sbectrwm data o’r Sefydliad Data Agored fod yn ddefnyddiol iawn wrth ein helpu i ddeall yn well pryd y mae’n briodol rhannu data.

the data spectrum

Rhwydweithiau Mewnol

Roedd hefyd yn ddiddorol iawn dysgu am sut mae Llys Archwilio’r Iseldiroedd wedi sefydlu cymunedau ymarfer. Mae gan staff sy’n gweithio gyda data yn Swyddfa Archwilio Cymru gymaint o wybodaeth y gellir manteisio arni, ond mae angen inni hefyd sicrhau y gallwn wneud y mwyaf o’u harbenigedd fel eu bod yn gallu mynd i’r afael â phrosiectau swmpus iawn. Pan fydd gennym dîm cychwynnol yn ei le, dylem ystyried sut y gallwn feithrin arbenigedd a gallu ac adnoddau fel nad yw gwybodaeth yn cael ei chadw mewn silo yn Swyddfa Archwilio Cymru. Bydd rhywfaint o ddysgu o’r grwpiau a sefydlwyd fel rhan o’r prototeip Archwilio Arloesol er mwyn rhannu arfer da yn ymwneud â’r defnydd o Excel.

Mae hefyd yn bwysig inni feddwl am sut rydym yn storio’r data hwnnw ac a oes unrhyw oblygiadau o ran mor hawdd neu anodd ydyw inni gronni ein data’n fewnol yn Swyddfa Archwilio Cymru. A oes angen inni edrych o’r newydd ar ein proses o gasglu data i weld sut y gallwn wneud y defnydd gorau posibl o’r data er budd rhannau eraill o’r sefydliad? Mae hyn yn gyfle inni ddefnyddio’n hadnoddau yn well a chael mwy o werth o’r data. Mae sut y mae’r data’n cael ei gadw a’i rannu yn bwysig – mae’n angen iddynt fod yn hygyrch er mwyn iddynt allu ychwanegu gwerth ar draws Swyddfa Archwilio Cymru.

Rhaid inni hefyd feddwl am sut y gallwn ychwanegu gwerth yn fewnol drwy wneud data yn agored. A oes adroddiadau sy’n rhaid inni eu cynhyrchu dro ar ôl tro y gallem eu hawtomeiddio a fyddai o fudd i’r staff a’r cyhoedd? A oes potensial inni ryddhau adroddiadau perfformiad mewn ffordd wahanol? Er enghraifft, a allai’r data ar gyfer ein hadroddiad blynyddol gael eu casglu fel dangosfwrdd a’u rhyddhau fel Data Agored? A allai awtomeiddio’r data hyn helpu i symleiddio’r adrodd ac arbed amser staff? Lucy Knight o Gyngor Dyfnaint sy’n rhannu rhai syniadau gwych yn ei Darlith Sefydliad Data Agored.

https://www.youtube.com/watch?v=YlJkoaCZSlM

Rhwydweithiau allanol

Mae bod yn rhan weithredol o rwydweithiau allanol wedi bod yn allweddol i’n llwyddiant, o ran cymdeithasoli ein syniadau a rhyddhau data sy’n ddefnyddiol i bobl.

Mae Sefydliad Data Agored Caerdydd wedi creu map dynamig i ddangos lefelau Treth Gyngor fesul pen y boblogaeth yng Nghymru a hefyd map hecs o Gyfanswm y Gwariant Gros. Daeth hyn yn sgil mynd ati i rannu ein setiau data â phartïon â diddordeb drwy rwydweithiau y mae’r Gyfnewidfa Arfer Da wedi’u datblygu o’r weminar Data Agored a rhwydweithiau mwy sefydledig fel sianeli Slack Data Agored Cymru. Mae ein presenoldeb mewn cynadleddau anffurfiol a chymorth i ddigwyddiadau fel GovCamp Cymru wedi helpu i ddatblygu’r perthnasoedd hyn hefyd. Mae angen inni feithrin y perthnasoedd hyn a pharhau i weithio’n agored er mwyn i bobl allu adeiladu ar ein setiau data ac ychwanegu gwerth atynt. Yn ei dro, bydd hyn hefyd yn ein helpu i ddatblygu ein harbenigedd ein hunain a darganfod setiau data defnyddiol. Mae digwyddiadau fel Gwersyll Data Agored yn cael eu cynnal yn flynyddol, ac maent yn llawn pobl sy’n gwneud defnydd ymarferol o Ddata Agored y gallwn ddysgu ohonynt. Mae blogio a rhannu ein taith wedi bod yn ddefnyddiol iawn wrth greu’r cysylltiadau hyn.

Un ffordd o ymhelaethu ar y rhwydweithiau hyn yw drwy ddigwyddiadau Hac. Mae’r Gyfnewidfa Arfer Da wedi cefnogi Diwrnod Hac y GIG yn flaenorol yng Nghaerdydd, ac mae modelau posibl i’w hystyried yn cynnwys Hac Atebolrwydd (digwyddiad dau ddiwrnod i gymuned Technoleg Dinesig y DU allu cysylltu, dysgu o’i gilydd a chael effaith ar broses ddemocrataidd y DU drwy ddefnyddio technoleg a data llywodraeth agored) a hefyd Hac Atebolrwydd Llys Archwilio’r Iseldiroedd. Drwy gysylltu’n agos â phartneriaid fel ODI Caerdydd, gallem ystyried sut y gallai ein data gael eu defnyddio’n well ac mae hyn yn cyd-fynd â chenhadaeth Swyddfa Archwilio Cymru i helpu gwasanaethau cyhoeddus i wella.

Adnoddau defnyddiol ar gyfer ein taith Data Agored

Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s