2016: Blwyddyn y Posibilrwydd

sunrise in North Wales

Gogledd Cymru

Beth mae llywodraethu effeithiol yn edrych fel yn gyd-destun Deddf Llesiant Genedlaethau’r Dyfodol? Yn y blogbost yma mae Alan Morris yn edrych ar beth mae’n ei olygu i wasanaethau cyhoeddus a sut all ein seminar helpu.

Mae Cymru’n dechrau dangos ei gallu fel cenedl i weithio gyda’r hyn sydd ganddi mewn modd llawer mwy creadigol a chynaliadwy. Mae Trefi Trawsnewid, Masnach Deg, rhoi organau a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn rhai enghreifftiau o hyn.  Rydym yn dechrau sylweddoli beth sy’n gweithio i ni fel cenedl, ac yn aml nid dyna rydym wedi’i wneud yn y gorffennol. Mae newid, creadigrwydd a ffyrdd newydd o weithio hefyd yn gofyn i ni adolygu ein dulliau o wneud penderfyniadau, llywodraethu a sicrwydd.

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn gosod nod uchel o ran ei dyheadau uchelgeisiol ac er mwyn cyflawni’r dyheadau hynny, mae angen i bob un ohonom newid ein ffordd o gynnal busnes yn llwyr.  Bydd y Ddeddf yn trawsnewid y ffordd y byddwn yn gwneud penderfyniadau a bydd yn gofyn i ni ystyried goblygiadau’r penderfyniadau hynny ar genedlaethau’r dyfodol. Mae’n golygu ailfeddwl ein dull o lywodraethu.

Mae gan wasanaethau cyhoeddus adnoddau terfynedig.  Mae’r gair ‘adnoddau’ yn aml yn cael ei ddefnyddio i olygu arian a phan fydd pobl yn sôn am adnoddau prin neu adnoddau sy’n prinhau, yr hyn a olygant yw ‘llai o arian’. Ond mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn gofyn i ni feddwl am adnoddau yn ehangach, gan gynnwys:

  • staff, gan gynnwys eu sgiliau, profiadau a’u cymhelliant;
  • adeiladau, offer a chyfarpar;
  • gwybodaeth;
  • yr amgylchedd ac ecosystemau;
  • adnoddau cymunedol, gan gynnwys teuluoedd, gwirfoddolwyr a sefydliadau lleol;
  • ‘cyfalaf cymdeithasol’ llai amlwg fel ewyllys da ac enw da.

Ond mae gwneud y defnydd gorau o’r ffordd rydym yn gweithio gyda’r holl adnoddau hyn o fewn ein gallu. Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn rhoi’r gallu i ni ddefnyddio’r adnoddau hyn mewn modd llawer mwy creadigol a chynaliadwy. Ac un o’r allweddi i ryddhau’r adnoddau hyn yw newid ymddygiad.

Os byddwn ni yn y sector cyhoeddus yn parhau i edrych ar bethau o’r un safbwynt, mae risg y byddwn yn parhau i gyflawni’r un canlyniadau. Mae’r Ddeddf yn rhoi cyfle i edrych ar bethau yn wahanol, i wneud pethau’n wahanol ac i gyflawni canlyniadau gwahanol.

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn gosod dyletswydd, a her, ar archwilio cyhoeddus hefyd. Rhaid i ni ddeall a derbyn yr heriau a manteisio ar y cyfleodd y mae’r Ddeddf yn eu cynnig os ydym am chwarae ein rhan wrth wella gwasanaethau cyhoeddus i bobl Cymru.

Mae Swyddfa Archwilio Cymru ar hyn o bryd yn ystyried y lefel galonogol o uchel o ymatebion gan gyrff cyhoeddus i ymgynghoriad diweddar yr Archwilydd Cyffredinol ar sut y dylai ail-lunio ei ddull archwilio mewn ymateb i Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Bydd yr Archwilydd Cyffredinol yn cynnal digwyddiad yn yr hydref, ar y cyd â Chomisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol, er mwyn rhannu ei farn ynglŷn â’r hyn y mae canlyniadau’r ymgynghoriad yn ei olygu i’w ddull archwilio. Bydd ACC a Chomisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol hefyd yn manteisio ar y cyfle i nodi sut y bwriadant gydweithio.  Bydd rhagor o fanylion am y digwyddiad hwnnw’n dilyn yn ystod yr wythnosau nesaf.

Yn y cyfamser, rydym eisoes yn dechrau gweithio mewn ffyrdd gwahanol. Er enghraifft, rydym yn cynnal seminar dysgu ar y cyd a fydd yn rhoi cyfle i gyrff cyhoeddus ystyried goblygiadau Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, o ran ymddygiadau gwneud penderfyniadau a llywodraethu. Bydd y seminar yn cynnwys gwneuthurwyr penderfyniadau allweddol o’r 44 corff cyhoeddus sy’n dod o dan y ddeddf mewn diwrnod ymarferol iawn ar 6 Gorffennaf yng Nghaerdydd a 14 Gorffennaf yng Ngogledd Cymru. Rydym yn gweithio ar y cyd â CLlLC, Cydffederasiwn GIG Cymru, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol, Canolfan Craffu Cyhoeddus a Llywodraeth Cymru i gynnal digwyddiad sy’n wahanol i, ond sydd hefyd yn adeiladu ar, seminarau dysgu ar y cyd hirsefydledig a gynhelir gan Dîm Ymarfer Da Swyddfa Archwilio Cymru.

Bydd y seminar yn rhoi cyfle i gyfranogwyr rannu a dysgu gan ei gilydd, mewn amgylchedd gweithdy diogel. Yn hytrach na darparu siaradwyr arbenigol neu gyflwyno astudiaethau achos, bydd y ffocws ar alluogi cyfranogwyr i rannu profiad ac arbenigedd ei gilydd.  Byddwn yn gofyn iddynt weithio drwy ba ymddygiadau gwneud penderfyniadau a allai fod o gymorth a beth fyddai’n rhwystr o bosibl, wrth iddynt geisio cyfrannu cymaint â phosibl at y nodau llesiant drwy gymhwyso’r egwyddor datblygu cynaliadwy.  Byddwn hefyd yn sicrhau ein bod yn cofnodi syniadau, awgrymiadau ac enghreifftiau ar y dydd ac yn rhannu’r wybodaeth hon yn eang ar-lein.

Mewn blynyddoedd i ddod, oni fyddai’n wych edrych yn ôl ar 2016 fel y flwyddyn pan gymerodd Cymru gam pwysig arall ar ei thaith i fod yn wlad a oedd hyd yn oed yn fwy cynaliadwy a chydgysylltiedig. Ffactor allweddol fydd proses gwneud penderfyniadau a fydd yn ceisio sicrhau bod anghenion y presennol yn cael eu diwallu heb beryglu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion hwythau, drwy ystyried yr egwyddor datblygu cynaliadwy.

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn uchelgeisiol ac mae’n codi disgwyliadau uchel. Fodd bynnag, mae ein tîm pêl-droed wedi dangos i ni, os cyfunwn ein talentau a gwneud ymdrech fel tîm gydag arweinyddiaeth effeithiol – gallwn berfformio y tu hwnt i ddisgwyliadau. Fel y dywedodd Chris Coleman ar ôl y gêm yn erbyn Rwsia, yn ddaearyddol rydym yn genedl fach, ond os byddwch yn ein barnu ar ein hangerdd, rwy’n credu y gallech ddweud ein bod yn gyfandir…’

Tweet

Twitter – Gareth Bale

Rydym hefyd yn bwriadu defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol i annog trafodaeth a chodi ymwybyddiaeth ymysg cymuned Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ledled Cymru, cyn y gynhadledd, yn ystod y gynhadledd ac ar ei hôl. Yr hashnod i’w ddefnyddio mewn cysylltiad ag unrhyw drydariad a anfonir yw #LlywSAC

Bydd yna gyfres o flogiau gan bartneriaid y seminar dros yr wythnosau nesaf. Cymerwch ran a rhannwch eich syniadau a’ch barn ar ddatblygu llywodraethu effeithiol ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus y dyfodol yng Nghymru.

Un sylw ar “2016: Blwyddyn y Posibilrwydd

Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s