Reykjavik Gwell a chymuned gryfach: Y manteision o dorfoli ac e-ddemocratiaeth

Pam roedd pawb eisiau dweud eu dweud yng Ngwlad yr Iâ mewn cyfnod o ymddiriedaeth isel? Fe wnaeth Dyfrig Williams cymryd rhan mewn sgwrs gwe gyda Kevin Davies a Dean George o Gynulliad Cenedlaethol Cymru, a Gunnar Grímsson o’r Sefydliad Dinasyddion i ddysgu mwy am Reykjavik Gwell.

Roedd 2008 yn adeg anodd yng Ngwlad yr Iâ. Aeth tri phrif fanc sector preifat y wlad i’r wal, a dechreuodd hyn argyfwng ariannol a wnaeth hyd yn oed effeithio ar awdurdodau lleol yng Nghymru.

Pa mor llwyddiannus oedd y gwefan?

Lansiwyd gwefan Reykjavik Gwell cyn yr etholiadau trefol, ac fe ddaeth y wefan yn hwb ar gyfer cyfranogiad ar-lein.Reykjavik Gwell

  • Fe wnaeth dros 70,000 o bobl cymryd rhan allan o boblogaeth o 120,000
  • Mae 12,000 o ddefnyddwyr cofrestredig wedi cyflwyno dros 3,300 o syniadau a 5,500 o bwyntiau o blaid ac yn erbyn
  • Mae 257 o syniadau wedi cael eu hadolygu’n ffurfiol, ac mae 165 ohonynt wedi cael eu derbyn yn ffurfiol ers 2011

Gan fod Reykjavik Gwell yn wefan allanol nid-er-elw, doedd y wefan ddim yn cael ei weld fel rhan o’r strwythurau gwleidyddol a wnaeth achosi’r argyfwng. Roedd e felly yn haws i gynnwys pobl yn y broses.

Aelodau etholedig

Yn y cyfnod cyn yr etholiadau, fe wnaeth y person a oedd yn mynd i fod yn Faer, Jón Gnarr, crybwyll y wefan ar bob cyfle. Roedd y ffaith bod ffigwr amlwg eisiau manteisio ar y platfform yn hollbwysig, achos wnaeth e hysbysebu’r safle i ddinasyddion a dangos bod e eisiau gwneud y fwyaf o fewnbwn pobl.

Sut mae’n gweithio?

Mae’r wefan yn galluogi pobl i gael llais uniongyrchol yn y broses ddemocrataidd. Mae’n rhoi’r cyfle i bobl gynnig, trafod a graddio ffyrdd gall eu cymuned gwella. Mae rhaid i’r cyngor trafod y 10-15 syniad sy’n cael y radd uchaf ar y wefan.

Mae pawb sydd wedi cyflwyno sylwadau ar bwnc neu sydd wedi graddio sylw yn cael adborth ar ganlyniad y drafodaeth. Fel mae’r Aelod Seneddol Birgitta Jonsdottir yn dweud yn y fideo uchod, “un o’r ffyrdd gorau i gael pobl i gymryd rhan fel dinasyddion yw i gael nhw i weld canlyniadau.”

Wrth i aelodau etholedig datblygu eu defnydd o’r system, mae ansawdd eu hymatebion i’r cyhoedd wedi gwella. Cafodd unrhyw atebion gwan eu gwrthod gan y gymuned ar-lein, ac fe wnaeth y terfyn cyfyng ar gyfer ymatebion sicrhau bod nhw’n glir ac yn gryno.

Ar-lein neu all-lein?

Gofynnais Gunnar ynghylch pryderon allgau digidol, ac fe wnaeth hyn troi i mewn i sgwrs amdano eithrio ar sail ehangach. Fe wnaeth Gunnar y pwynt bod “Pob math o gyfarfod yn eithrio pobl. Mae cyfarfod yn Reykjavik yn eithrio pobl achos dyw pobl tu allan i’r ardal ddim yn cymryd rhan. Os na fyddwn yn defnyddio’r sianel nawr, ni fyddwn ni mewn sefyllfa dda i’w ddefnyddio pan fydd pawb yn ei ddefnyddio yn neng mlynedd.” Wedi dweud hyn maen nhw hefyd yn edrych i gynnwys pobl mewn gwaith all-lein, achos fel dywedodd un cyfranogwr, “Dydych chi ddim yn gallu ysgwyd llaw trwy ffacs.”

Beth sy’n digwydd yng Nghymru?

Dydyn ni ddim wedi gweld datblygiadau i’r un raddfa â Reykjavik Gwell, ond mae’n ddiddorol gweld sut mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn defnyddio Loomio fel rhan o ymchwiliad ar gamddefnyddio alcohol a sylweddau. Maen nhw wedi defnyddio’r dull rhwng cyfarfodydd er mwyn dod â phobl at ei gilydd i edrych ar faterion yn fanwl. Roedd hyn yn golygu bod nhw’n gallu cael gafael ar lot o wybodaeth gyfoethog gan gyfranogwyr, a chanolbwyntio ar y pynciau mwyaf dybryd yng nghyfarfodydd dilynol gydag Aelodau’r Cynulliad.

Rydyn ni wedi bod yn gweithio gyda Thîm Iechyd Swyddfa Archwilio Cymru i gynnal gweminar ar sut all profiad defnyddwyr gwella cyfeiriad strategol a gwasanaethau. Bydd ffigyrau allweddol o wasanaethau cyhoeddus Cymreig yn dod at ei gilydd i rannu eu dulliau a dysgu o’i gilydd.

Fe fydd yna gyfleoedd i bostio cwestiynau drwy gydol y sesiwn, a byddwn yn rhannu’r gweminar ar ôl iddo gael ei chynnal. Os ydych chi’n brysur ar 15 Gorffennaf, gallwch chi nodi eich cwestiynau isod. Un o’r pethau mwyaf pwysig rydw i wedi dysgu o fy ngwaith i yw bod ni’n cael canlyniadau lot yn well os ydyn ni’n cyfuno ein harbenigedd.

Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s