Archifau Misol: Rhagfyr 2014

Oes ganddo’ch y bobl iawn ar eich bwrdd?

GovernanceRydyn ni wedi cael cwpl o fisoedd prysur yn nhîm y Gyfnewidfa Arfer Da. Dydyn ni ddim wedi cael y cyfle i ymlacio wrth i Nadolig agosáu, gan fod ni wedi cynnal digwyddiadau ar faterion i ymddiriedolwyr ac ar lywodraethu. Rydyn ni nawr yn casglu’r holl allbynnau at ei gilydd ac yn gwneud yn siŵr ein bod ni’n eu hanfon at fynychwyr a’u rhannu drwy gyfryngau cymdeithasol.

Fel tîm rydyn ni’n ceisio sicrhau bod ein digwyddiadau yn cyrraedd cymaint o wahanol sectorau â phosib, gan ein bod ni’n credu bod yna lot y gall pobl dysgu o’i gilydd. Fe wnaeth yr Archwilydd Cyffredinol pwyntio allan yn sesiwn agoriadol y seminar i Ymddiriedolwyr bod materion llywodraethu ddim yn cael eu cyfyngu i fudiadau mawr neu fach.

GovernanceRoedd e’n ddiddorol iawn i weld materion cyffredin yn cael eu codi yn y seminar Ymddiriedolwyr, lle’r oedd pobl yn bennaf o grwpiau elusennol a chymunedol, a’r digwyddiad Llywodraethu, lle’r oedd y rhan fwyaf o bobl yn aelodau bwrdd neu staff o’r sector cyhoeddus.

Fe wnes i hwyluso sesiwn Grant Thornton ar ‘Ymagweddau at lywodraethu o bell‘ yn y digwyddiad ar lywodraethu. Yn y drafodaeth ar ôl y cyflwyniad clywsom o gwpl o bobl ynglŷn â sicrhau bod ganddynt y bobl gywir ar y bwrdd.

Mae yna lot o adnoddau ar ein Bwrdd Pinterest i Ymddiriedolwyr sy’n ymwneud â hyn. Yn 2013 fe wnaeth Norma Jarboe cyflwyniad ar Fyrddau Cytbwys, ac yn dilyn y gweithdy hynny fe wnaethon ni recordio podlediad byr gyda Ray Singh o Ymddiriedolaeth GIG Felindre, a wnaeth trafod byrddau sy’n seiliedig ar eu sgiliau.

Yn nigwyddiad eleni, fe wnaeth Anna Bezodis o Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru ac Alex Swallow o Ymddiriedolwyr Elusennau Ifanc cynnal gweithdy ar gael y bobl iawn ar eich bwrdd a chynllunio olyniaeth. Mae yna bwyntiau grêt yn y cyflwyniad am nodi’r sgiliau sydd ar gael ar eich bwrdd. Rhannodd Vicky Holberry o Gymdeithas Mudiadau Gwirfoddol Wrecsam templed defnyddiol ar gyfer archwiliad sgiliau, sy’n gallu cael ei ddefnyddio i nodi bylchau sgiliau eich bwrdd.

Y neges glir yw gallwn gyflawni lot trwy rannu a chydweithio. Rydyn ni’n rhannu’r rhestr o gynrychiolwyr gyda phawb a fynychodd y seminar fel bod pobl yn gallu rhannu arfer da a phynciau ble hoffan nhw ddysgu mwy. Gobeithio bydd y dysgu trawsfudiad a thraws-sector yn parhau, ac wrth gwrs fe wnawn ni rhannu unrhyw arfer da sy’n amlygu ei hun ar hyd y ffordd.

Dyfrig

Diogelu eich elusen

Seminar Dysgu a Rennir Ynglŷn ag Ymddiriedolwyr

Gall ein seminarau ni ar gyfer ymddiriedolwyr ysbrydoli unrhyw un. Does dim byd fel gweithio mewn ystafell sy’n llawn o bobl sy’n rhoi eu hamser a’u harbenigedd am ddim i wneud i chi sylweddoli bod yna lot o dda yn y byd ni’n byw ynddo. Fe wnes i weithio yn y sector gwirfoddol am wyth mlynedd cyn dechrau gweithio yn Swyddfa Archwilio Cymru, felly mae da fi buddsoddiad emosiynol yn y sector hefyd.

Yn sesiwn agoriadol y ddau ddiwrnod fe glywon ni Mike Palmer a Chris Bolton yn siarad amdano waith Swyddfa Archwilio Cymru trwy adroddiadau er budd y cyhoedd. Fel mudiad, rydyn ni wir eisiau osgoi’r sefyllfaoedd hyn. Y seminarau yma yw ein ffordd ni o geisio atal neu leihau’r tebygolrwydd o hyn digwydd yn y dyfodol.

Trustees Seminar - Seminar Ymddiriedolwyr

Fe wnes i fynd i weithdai’r Comisiwn Elusennau yn y ddau ddigwyddiad, lle’r oedd e’n glir mai’r ffordd orau o ddiogelu eich elusen yw sicrhau bod ganddo’ch y prosesau cywir mewn lle ar y dechrau. Mae’n swnio fel neges amlwg, ond dywedodd lot o bobl bod nhw’n dueddol o ffocysu ar waith yr elusen, ac yn aml yn anghofio am y prosesau sydd tu ôl i’r gwaith hynny.

Roedd e’n ddiddorol clywed am y camau mae mudiadau yn cymryd i sicrhau bod nhw’n rheoli risgiau. Soniodd un ymddiriedolwr amdano’r ‘prawf wasg’ – sut byddai’r gweithredoedd yn edrych os byddan nhw’n cael eu cynnwys yn fanwl yn y wasg? Mae’n ddull syml sy’n annog ymddiriedolwyr i ystyried eu penderfyniadau ac i osgoi gwneud nhw ar frys. Y peth pwysig i gofio yw bod rhaid i bob gweithred fod er fudd yr elusen.

Roedd yna drafodaeth hefyd am gyrsiau cynefino a hyfforddiant. Oes gan eich ymddiriedolwyr syniad clir o beth sy’n cael eu disgwyl ohonynt? Ydyn nhw wedi cael y wybodaeth iawn sy’n galluogi iddynt weithio’n effeithiol?

Roedd yna lot o drafodaethau diddorol am beth i’w wneud os mae rhywbeth yn mynd o’i le. Yn seminar Caerdydd, fe wnaeth Rosie Stokes o’r Comisiwn Elusennau cadarnhau bod y defnydd o gronfeydd elusennol at ddibenion cyfreithiol yn ddefnydd dilys o gronfeydd elusennol. Mae’n bwysig bod elusennau’n delio â materion yn effeithiol ac yn drylwyr os ydynt am ddiogelu eu helusen.

Gallwch glywed Rosie’n trafod y gweithdy yn y fideo uchod, ac mae’r cyflwyniad o weithdy’r Comisiwn Elusennau ar-lein hefyd. Mae’n werth cael golwg ar y ddau er mwyn i chi feddwl am y negeseuon sydd ynddyn nhw a’i gymharu gyda beth rydych chi’n rhoi ar waith yn eich mudiad chi. Un o’r negeseuon allweddol a ddaeth allan o’r digwyddiad yw bod dogfennau llywodraethol yn nodi amcanion eich elusen. Ac os ydych chi’n gweithio i’r nodau ac amcanion hynny, yna rydych chi’n lot fwy tebygol o ddarparu’r gwasanaethau effeithiol sydd angen ar eich buddiolwyr.

Dyfrig