Archifau Misol: Hydref 2014

Hongian mas gyda Chynulliad Cenedlaethol Cymru

Craffu

Ers cynhadledd craffu llynedd, rydyn ni wedi bod yn cadw llygad ar beth sy’n digwydd ym maes craffu. Ym mis Rhagfyr rydyn ni’n cynnal seminar gyda’r Ganolfan Craffu Gyhoeddus a Grant Thornton ar lywodraethu da, felly mae fe wedi bod yn bwysig i ni gadw fyny gyda beth sy’n mynd ymlaen.

Mae sgyrsiau #scrusm ar Twitter wedi rhoi’r cyfle i ni glywed o fudiadau gwasanaethau cyhoeddus am beth maen nhw’n wneud. Un o’r dulliau sydd wedi cynhyrfu ni’r fwyaf yw defnydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru o Google Hangouts.

National Assembly for Wales Google Hangout

Lluniau Google Hangout Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar Flickr http://bit.ly/1wd3dwU

Wrth i gyfryngau cymdeithasol ddod yn fwy poblogaidd, mae gwasanaethau cyhoeddus wedi dechrau defnyddio nhw i ymgysylltu â’u cymunedau. Gan fod y defnydd o gyfryngau cymdeithasol yn rhad ac am ddim, mae yna gamsyniad bod y defnydd effeithiol ohonynt yn lot haws a chepach na dulliau traddodiadol. Ond dyw bod ar-lein yn ei hun, ac anfon neges bob nawr ac yn y man, ddim yn ddigon – rhaid i ni alluogi pobl i gymryd rhan.

A dyna pam rydw i wedi fy nghynhyrfu am ddefnydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru o Google Hangouts. Roeddwn i fach yn amheus i ddechrau. Mae Google Plus wedi bod yn ddefnyddiol iawn i mi o ran gwaith (er enghraifft mae cymuned LocalGov Digital yn llawn syniadau digidol diddorol), ond sa i’n gallu dweud bod lot o bobl eraill ar y platfform.

Felly dyw Google Plus ddim cweit yn ticio’r blwch o ran mynd i bobl. Ond dyma le mae galluogi pobl i gymryd rhan yn dod mewn. Yn hytrach nag aros i bobl ddod iddyn nhw, fe wnaethon nhw weithio gyda phobl i’w helpu nhw i ddefnyddio’r dechnoleg fel bod nhw’n gallu cymryd rhan.

O ran y Hangout ar Addysg Uwch, roedd hyn yn golygu bod myfyrwyr o Gymru yn Lloegr neu’r Alban yn cael y cyfle i ddweud eu dweud am gyllid. Os doedden nhw ddim yn defnyddio Hangouts neu doedd dim cyfrif Google Plus ganddynt, roedd staff yn gweithio gyda nhw i ddod yn gyfarwydd â’r dechnoleg. Mae hyn yn wrthgyferbyniad llwyr â sut mae rhai cyrff yn anfon allan ychydig o drydar neu ddiweddariadau Facebook ac yn disgwyl i bobl dod atynt.

Mae hwn yn lot o waith, ond mae’r wybodaeth mae’r Cynulliad yn derbyn o’r Hangout yn lot fwy cyfoethog achos hynny. Gallwch glywed Jocelyn Davies AC a Julie Morgan AC yn trafod beth maen nhw wedi dysgu o’r Hangout yn y Audioboom uchod.

Mae fe hefyd yn werth gwylio’r fideo yma o Rhun Ap Iorwerth AC a Julie James AC yn siarad am ddefnyddio Hangouts i ymgysylltu ynghylch sgiliau STEM, a sut roedd cyfranogwyr yn fwy onest ac yn rhoi adborth mwy uniongyrchol nag mewn sesiwn tystiolaeth.

Beth sydd wedi dod i’r amlwg yw bod cyfranogiad cyhoeddus ar-lein da yn cymryd yr un faint o ymdrech ag ymgysylltu all-lein, ac os ydyn ni’n rhoi ymdrech mewn i wneud e’n dda, gallai gwella ansawdd ein gwaith.

Dyfrig

Rheoli rhaglenni a phrosiectau ystwyth

Leading Programmes and Projects / Arwain Rhaglenni a Phrosiectau

Fel rhywun syth byth wedi bod unrhyw le’n agos i reoli prosiect, roedd lot i mi ddysgu o’n seminar dysgu a rennir ar Arwain Rhaglenni a Phrosiectau.

Yn ddiweddar, rydw i wedi gweld y gair ‘ystwyth’ bron ym mhobman. Roedd lot o’r trafodaethau yn GovCamp Cymru ynglŷn â sut mae Gov.UK wedi newid y ffordd mae pobl yn rhyngweithio â gwasanaethau cyhoeddus, gyda’r ddisg treth a’r DVLA yn benodol yn cael lot o ganmoliaeth. Gan fy mod i wedi dilyn datblygiad Gov.UK a’i bwriad o symleiddio sut mae pobl yn defnyddio gwasanaethau cyhoeddus ar-lein, roedd gen i diddordeb i ddysgu mwy am y dull Ystwyth a gafodd ei ddefnyddio.

Yn ffodus i mi, fe wnes i hwyluso gweithdy James Scrimshire o AdaptAgility ar Arweinyddiaeth Gwas a rheoli rhaglen a phrosiect Ystwyth. Roeddwn i wedi darllen am rai o weithdai James ar blog Chris Bolton, felly roeddwn i’n edrych ymlaen atynt. Yn anffodus doedd dim gêm o Battleships y tro ‘ma, ond roedd y gweithdy’n llawn gwybodaeth ddefnyddiol ar Arweinyddiaeth Gwas.

Roedd yna lot o dermau newydd yn y gweithdy, ond beth wnaeth taro fi oedd bod rhain yn ddatblygiadau o syniadau sydd eisoes yn cael ei ystyried fel ffyrdd newydd o ddarparu prosiectau gwasanaethau cyhoeddus. Yn y tîm arfer da, ni’n cydnabod yn glir dyw’r un dull ddim yn addas i bawb. Ond o gofio sut mae’r dull yma’n grymuso pobl, mae’n sicr yn werth edrych arno.

Un o’r pethau wnes i hoffi mwyaf amdano Arweinyddiaeth Gwas oedd y ddeinamig pŵer, gan ei fod yn rhoi anghenion pobl eraill yn gyntaf ac yn helpu iddynt ddatblygu a chyflawni’u gwaith. Mae’n groes i rôl draddodiadol y rheolwr, ble maen nhw’n cadw’r pŵer i’w hun. Wrth i mi wrando ar James yn trafod y cysyniad, fe wnaeth e daro fi ei fod wedi’i gysylltu’n agos ag ymgysylltiad da gyda staff. Mae’r dull yn adeiladu ar ysgogi staff a sicrhau bod eu lleisiau nhw’n cael eu clywed.

James Scrimshire o AdaptAgility

James Scrimshire o AdaptAgility

Rôl y Meistr Sgrym yw cael gwared ar rwystrau fel bod y tîm yn gallu diwallu amcanion y prosiect. Er doedd cyflwyniad Richard Wilson ddim ar Reolaeth Ystwyth, roedd yna gysylltiadau uniongyrchol rhwng ei bwyntiau ar yr angen i reolwyr grymuso’r gweithlu a’r athroniaeth ystwyth.

Rhag ofn eich bod chi’n meddwl bod Rheolaeth Ystwyth jyst ar gyfer prosiectau digidol, mae’r blog yma gan y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn rhoi digon i feddwl amdano. Mae’r blogbost yma’n rhoi lot o sgôp o’i roi ar waith, o newid sefydliadol i recriwtio.

Achos dydw i ddim wedi gael unrhyw brofiad uniongyrchol o arweinyddiaeth fy hunain, helpodd y sesiwn fi i ailddiffinio fy nealltwriaeth i o arweinyddiaeth dda. Dyw arweinyddiaeth gref ddim amdano bŵer; mae fe amdano alluogi staff i wella eu rhaglenni a’u prosiectau.

Dyfrig

Adolygiad o sesiwn Miri Mawrth

GovCamp Cymru

Dyma blogbost gwadd gan Helia Phoenix o Gynulliad Cenedlaethol Cymru, sy’n edrych yn ôl dros sesiwn ‘Gwallgofrwydd Mawrth’ yn GovCamp Cymru. Cafodd y sesiwn ei redeg gan Jo Carter o’r Satori Lab, sydd hefyd wedi blogio am y pwnc.

Os ydych chi’n gweithio mewn tîm prysur fel fi, gyda phawb yn rhuthro i wneud eu gwaith, fe fyddwch chi’n wrthi’n brysur drwy’r dydd. Dylai cyllidebu am y flwyddyn i ddod fod yn un o brif flaenoriaethau eich gwaith, a dylech ailedrych ar y cynllun gydol y flwyddyn, gan wneud newidiadau fel bo angen. Ond dyw rhai pobl ddim yn ymdopi cystal ag y gallen nhw. Unigolion o awdurdodau lleol a chymdeithasau tai fu’n cymryd rhan yn y sesiwn, a buom yn trafod y prinder arian dybryd sydd yn y sector cyhoeddus ar hyn o bryd, sy’n golygu ei bod hi’n bwysicach nag erioed i gyllidebu’n gall. Rhannodd y grŵp enghreifftiau o arferion da o sut i reoli cyllideb.

Helia Phoenix at GovCamp Cymru / Helia Phoenix yn GovCamp Cymru

Photo by Sasha Taylor, available at http://bit.ly/1sFVNQ4 / Llun gan Sasha Taylor, ar gael o http://bit.ly/1sFVNQ4

Cafwyd dwy enghraifft ardderchog; un syml iawn, y gallai unrhyw un ei gyflawni yn eu tîm eu hunain, ac un arall llawer mwy cymhleth a fyddai’n gofyn am gymorth eich uwch reolwyr.

1 – yr ateb syml gan Gyngor Torfaen. Gydol y flwyddyn, mae’r tîm hwn yn gweithredu drwy wario ar bethau sy’n hanfodol i fusnes, ond mae hefyd yn gwneud rhestr o bethau y byddent yn eu gwneud pe bai arian i’w gael ar ddiwedd y flwyddyn (uwchraddio eu technoleg, prynu meddalwedd newydd efallai, ac ati). Yna, ym mis Chwefror, os yw’r tîm wedi tanwario, fe all ddefnyddio’r arian i wario ar bethau o’r fath. Felly, mae’r tîm yn dal i brofi patrwm gwario ‘Miri Mawrth’ ond mae’n gwneud hyn gyda threfn sy’n sicrhau ei fod yn defnyddio’r arian yn y ffordd orau bosibl.

2 – yr ateb cymhleth. Mae gan Gyngor Sir Fynwy gronfa ganolog o arian a ddefnyddir fel cronfa arloesi. Mae adrannau sy’n llwyddo i arbed arian ac sydd wedi tanwario ar ddiwedd y flwyddyn yn cyfrannu’r arian i’r gronfa honno. Defnyddir hanner yr arian i dalu dyledion, ond mae’r hanner arall ar gael i adrannau wneud cais amdano. Maent yn cyflwyno syniadau am brosiectau maent am eu cynnal, a bydd yr uwch reolwyr yn penderfynu sut i ddosbarthu’r arian i’r prosiectau hynny. Mae hyn yn gwobrwyo adrannau am drefniadau rheoli ariannol da, ac yn rhoi rhywfaint o ryddid iddynt arbrofi gyda gwahanol ddulliau o gyflawni eu gwasanaethau na fyddent wedi gallu rhoi cynnig arnynt fel arall o bosibl.

Helia Phoenix at GovCamp Cymru / Helia Phoenix at GovCamp Cymru

Photo by Sasha Taylor, available at http://bit.ly/1om3AUS / Llun gan Sasha Taylor, ar gael o http://bit.ly/1om3AUS

Efallai na lwyddwch chi i berswadio unrhyw un yn eich sefydliad i weithredu Ateb 2, ond mae Ateb 1 yn ffordd hawdd iawn o drefnu gwariant fel bo arian yn cael ei ddefnyddio yn y ffordd orau bosibl, ac mae’n hawdd iawn i’w wneud. Gall unrhyw un roi hyn ar waith.

– Helia

Edrych nôl dros GovCamp Cymru

GovCamp Cymru

Er doeddwn i byth wedi bod yn rhan o anghynhadledd o’r blaen, roedd gen i ychydig o syniadau o beth byddai’n digwydd fel rhan o GovCamp Cymru. Roedd gen i ddiddordeb i weld beth fyddai’n wahanol i beth rwy’n galw yn gynhadledd darlledu draddodiadol, lle mae siaradwyr yn rhannu eu barn am bwnc arbennig fel rhan o agenda sydd wedi cael ei benderfynu o flaen llaw.

Cafodd fy mhrofiad blaenorol ei droi yn wyneb i waered mewn y ffordd gorau posib. Roedd gwylio a gwrando ar bobl yn pitsio syniadau yn profiad da, ac roedd hi’n grêt i weld mynychwyr yn penderfynnu gyda’u traed am ba sesiwn i mynd i, ac i helpu i lunio a rhannu atebion.

Fe wnes i gael fy synnu ar yr ochr orau ar ba mor bell roedd pobl wedi trafaelu i fod yn bresennol, gyda mynychwyr o Gymru yn teithio o Dyddewi yn y Gorllewin a Bangor yn y Gogledd, ac roedd eraill wedi teithio o Lerpwl a Llundain o’r ochr arall i’r ffin.

Ar ddechrau GovCamp Cymru, gofynnwyd pwy oedd wedi dod i ddigwyddiad GovCamp am y tro cyntaf. Trwy ddefnyddio’r hen broses ddemocrataidd o godi llaw, roedd hyn yn wir am tua 70% o bobl. Felly cafodd unrhyw syniad bod hyn yn ddigwyddiad i’r un hen bobl ei chwalu’n llwyr.

Gwrandewch i brofiadau rhai o’r mynychwyr eraill.

Roedd yna lot o rannu syniadau ac ymagweddau gwahanol. Gofynnodd lot o bobl i mi ‘ydych chi ar Twitter? Fe wnâi anfon dolen i chi ar beth ni’n siarad amdano.’ Felly cafodd gwybodaeth ei rhannu mewn chwinciad.

Os ydych chi’n meddwl am GovCamp Cymru fel ymgynulliad o bobl sydd eisoes o’r un ewyllys, roedd gen i ddiddordeb am ba wahaniaeth byddai’r digwyddiad yn gwneud pan fyddem ni gyd nôl wrth ein desgiau ar fore Llun. Fe wnaeth un person hyd yn oed dweud bod yna ‘dydd Sul cyntaf, a bydd cyfryngau cymdeithasol yn galluogi sgyrsiau newydd i ddechrau, ac eraill i barhau a ffynnu.’

GovCamp Cymru

Y bore canlynol fe wnes i ddarllen y trydar o dan hashnod #gccy14, ble roedd pobl yn ddiolchgar i drefnwyr a noddwyr y digwyddiad. Roedd yna hefyd tystiolaeth bod pobl yn rhannu mwy o wybodaeth a syniadau, a gofyn cwestiynau am sesiynau penodol.

A dyna ble wnes i bigo fyny mwy o wybodaeth am y sesiynau wnes i ddim mynd i. Fe wnaeth Jo Carter o’r Satori Lab pitsio am Wallgofrwydd Mawrth. Mae hi eisoes wedi blogio arno ac wedi rhannu’r allbynnau defnyddiol iawn.

Felly o ganlyniad, rydyn ni’n mynd i rannu blog Jo i helpu i hyrwyddo ei dull syml ond defnyddiol ar y mater blynyddol o wariant blynyddol. Roedd nifer o fynychwyr eraill yn meddwl hynny hefyd, felly byddwn eu safbwyntiau nhw trwy ein blog, sy’n dystiolaeth yn ei hun o effaith GovCamp Cymru.

Ena