Rôl Graffu y Cynghorydd Rhwydwaith

CraffuTuag at ddiwedd blwyddyn ddiwethaf mi wnes i redeg un neu ddau o sesiynau Rhwydwaith Cynghorydd mewn cynhadledd Craffu wych a gafodd ei drefnu’n dda yng Nghymru. Un o’r pethau sy’n creu argraff arnaf i pan rwy’n ymweld â Chymru yw’r ymrwymiad gwirioneddol tuag at ddysgu amdano a ffeindio arfer da o fewn llywodraeth genedlaethol a lleol. Un o’r ffyrdd mae’r gynhadledd hon yn gwneud hyn yw trwy ofyn i bob un o’r hwyluswyr i gyfrannu blogbost dilynol. Dyma, yn hwyr braidd, fy ymdrech i.

Yn fy marn i o leiaf, y peth cyntaf i nodi yw’r cyswllt cryf sydd rhwng y meddylfryd y tu ôl i’r Cynghorydd Rhwydwaith a’r cyfleoedd mae’r swyddogaeth graffu yn cynnig i ffeindio ffyrdd o wneud pethau’n wahanol. Mae hyn yn hyd yn oed yn fwy gwir yng Nghymru, lle mae Deddf Llywodraeth Leol (Cymru) 2011 wedi agor i fyny sut gallwch gyrchu’r swyddogaeth craffu o fewn llywodraeth leol. Fel canlyniad, mae llawer o waith yn cael ei wneud yng Nghymru i archwilio ffyrdd y gallwn gynnwys y cyhoedd yn well yn y broses o atebolrwydd.

Yr hyn rwy’n gwerthfawrogi am y gynhadledd – ac sydd wedi aros gyda mi – oedd y pwyslais ar yr angen i greu diwylliant o atebolrwydd. Un o’r sesiynau mwyaf pwerus i mi oedd Ymchwiliad Cyhoeddus Ymddiriedolaeth Sefydledig GIG Ganol Swydd Stafford, gan fod cymaint o’r methiannau yn dod lawr i ymddygiad sefydliadol yn hytrach na jyst y broses neu ddata.

Bwriad y Cynghorydd Rhwydwaith yw ffeindio ffyrdd o newid ymddygiad a rhoi safbwyntiau ymarferol i gyfranogwyr. Man cychwyn y rhaglen yw’r angen am gynrychiolwyr sy’n rhwydweithiol, agored, cyd-gynhyrchiol ac sy’n frodorol yn ddigidol. Mae’r rhain yn cael ei gyflwyno yn bwrpasol fel ymddygiadau yn hytrach na rhestr wirio o sgiliau technegol. Os ydyn ni’n rhoi’r un agweddau diwylliannol i’r broses ddemocrataidd, yna mae’n amlwg bod rhain yn ffitio’n dda gyda’r cyfle yma i gynnig ymgysylltiad trwy’r broses o graffu i’r cyhoedd. Dychmygwch broses graffu sy’n wirioneddol agored, sy’n bodoli fel rhan o rwydwaith o sgyrsiau a chyfranogiad, ac sy’n gwneud synnwyr i gymdeithas sy’n fwyfwy digidol a rhwydweithiol.

Mae Cymru eisoes yn rhwydweithio’n dda iawn, ac er fydd adroddiad Williams a’r ad-drefniad sy’n dilyn yn amharu ar natur y rhwydweithiau hynny, nid yw’n mynd i newid y ffaith yma. Oherwydd hyn rwyn credu ei fod yn le ddelfrydol i ni ystyried beth all digwydd os ydyn ni’n cael màs critigol o gynghorwyr rhwydwaith, a lle gallwn ddechrau gofyn cwestiynau am beth gall democratiaeth rwydwaith edrych fel. Mae Cymru’n arbrofi gyda’r ffordd mae’n gwneud penderfyniadau, y ffordd mae llywodraeth yn gweithio gyda’r cyhoedd, ac mewn ffordd real iawn y ffordd y mae’n trefnu isadeiledd llywodraeth – beth am feddwl am sut y gallem gynllunio system ddemocrataidd ar gyfer y gymdeithas rhwydwaith?

Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s