Archifau Misol: Gorffennaf 2013

5 Ateb Sydyn mewn Rheoli Ynni

4. Energy Management PhotoWythnos diwethaf, daeth grŵp o arbenigwyr mewn ynni – gyda chyfanswm o dros 300 mlynedd o brofiad – at ei gilydd yn ein Seminar Rheoli Ynni. Gyda chyfoeth o wybodaeth fel hyn mewn un ystafell, roedd trafodaeth ddiddorol iawn o ddulliau gwahanol o reoli ynni. Ni ddylai’r wybodaeth yma gael ei gyfyngu i rheini a fynychodd y Seminar, felly hoffwn rhannu gyda chi rhai syniadau a dulliau allweddol fe ddysgais i yn ystod y diwrnod. Y bwriad, fel arfer, yw eich ysbrydoli chi i gymryd risgiau sydd wedi eu rheoli a’u hystyried yn dda ac addasu neu ddewis rhannau o ddulliau llwyddiannus.

  1. Peidiwch ag anghofio dŵr, yr adnodd sy’n aml yn cael ei anghofio. I rai sefydliadau, gall dŵr fod yn gyfle cudd i arbed arian. Roedd rhai esiamplau da yn y seminar o ddefnyddio archwiliadau dŵr a systemau monitro i adnabod problemau (fel gollyngiad) ac ymateb yn gyflym – yn ogystal â newid ymddygiad pan mae patrymau anarferol yn ymddangos. Cyn bo hir, byddwn ni’n llwytho astudiaeth achos newydd o Fwrdd Iechyd Aneurin Bevan ar y pwnc yma; mae’r Bwrdd wedi gweld rhai llwyddiannau da o reoli dŵr effeithiol. Cadwch lygad ar ein cyfrif Twitter ar gyfer mwy o wybodaeth ar hyn.
  2. Y buddiannau go iawn o fonitro ynni. Mae ffeithiau a ffigyrau yn aml yn cael eu hadrodd i uwch-reolwyr, ond gellir eu defnyddio i greu tabl cynghrair ar gyfer adrannau; mae cystadlu yn aml yn ffordd dda i newid ymddygiad. Trafododd rhai cynrychiolwyr eu defnydd nhw o dablau cynghrair ac fe aeth rhai i ffwrdd yn bwriadu dechrau defnyddio tablau cynghrair – y buddiannau o rannu dysgu.
  3. Ymgorffori rheoli egni yn eich sefydliad. Trafododd y cynrychiolwyr adrodd rheolaidd i lefel uwch-arweinwyr ac ymgysylltu â staff cyn prosiectau newydd. Un syniad arbennig o ddiddorol i mi oedd ymgorffori rheoli ynni o fewn gwerthusiad staff. Mae hwn yn galluogi’r Prif Weithredwr i herio’r Arweinwyr, a’r Arweinwyr i herio’r Rheolwyr Adran. Dadleuol efallai, ond gallai hwn gael ei addasu ar gyfer sefydliadau gwahanol.
  4. Nid yw’n angenrheidiol dechrau prosiectau rheoli ynni o ddim. Mae ffitio technoleg i systemau sy’n bodoli eisoes yn bosib ac fe rannodd y cynrychiolwyr rhai esiamplau da o redeg prosiectau mewn adeiladau sy’n bodoli eisoes. Fe ganolbwyntiodd cyflwyniad Dŵr Cymru ar reoli beth sydd yno yn barod yn hytrach na gwario arian ar dechnoleg newydd drud.
  5. Gwnewch y maths. Ni fydd pob prosiect rheoli ynni yn addas ar gyfer eich sefydliad, yn arbennig pan fo cyllid yn dynn. Ond peidiwch ag ofni buddsoddi i arbed yn y tymor hir. Yn hytrach, fe ddysgais i o drafodaeth y dydd bod angen ystyried yn ofalus pa brosiectau sydd fwyaf addas i’ch sefydliad. Er enghraifft, cafwyd gyflwyniad diddorol gan Geoff Walsh o Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro ar ffitio goleuadau LED mewn i hen adeilad – ond fe allai hwn weithio’n well mewn adeiladau â goleuni 24/7 yn hytrach nag oriau swyddfa fer.

Dim ond rhai o’r syniadau gwych rhannodd y cyflwynwyr a’r cynrychiolwyr yn ystod y seminar. Cyn bo hir, byddwn yn llwytho’r dulliau rhannodd pobl yn ystod y dydd, yn ogystal â rhai o’r problemau cyffredin. Cymerwch olwg ar yr allbynnau yma i weld os oes unrhyw brosiectau hoffech glywed mwy amdanynt, neu unrhyw un allwch chi eu helpu.

Byd Podlediadau – llawn hud a lledrith

Podcasts

Fi ‘di creu sawl podlediad ers i mi ddechrau gweithio i’r Gyfnewidfa Arfer Dda. Mae wedi bod yn ffordd wych o gasglu barn pobl a chael tystiolaeth o effaith ein gweithgareddau, a hefyd i glywed beth yw’r ffordd orau i ni wneud ein gwaith yn y dyfodol.

Os ‘da chi eisiau creu podlediadau yn rhad ac am ddim, mae’n haws nag erioed i wneud hynny. Mae ffonau a thabledi yn gallu recordio ffeiliau o ansawdd da y dyddiau yma (ni ‘di bod yn defnyddio ein ipads a thabledi Asus personol), gallwch eu golygu gan ddefnyddio meddalwedd am ddim fel Audacity (sydd yn ffynhonnell agored), a gallwch eu rhoi ar-lein gan ddefnyddio cyfryngau cymdeithasol fel Soundcloud (lle gallwch storio hyd at 2 awr o sain yn rhad ac am ddim) neu Audioboo (lle gallwch gynnal nifer diderfyn o ffeiliau sain sydd o dan 3 munud o hyd).

Rydw i wedi bod yn gwneud hyn ers sbel nawr, ond ers i mi ddechrau gweithio yma dwi wedi sylweddoli dyw’r podlediadau fi ‘di bod yn recordio ddim mor dda ag y gallent fod. Fe wnes i gwestiynu pethau’n gyntaf ar ôl i mi glywed podlediad fy nghydweithiwr Chris gyda Helen Reynolds. Roedd fy nghyfweliadau i’n glinigol, ond roedd ymdrech Chris yn dangos personoliaethau fe a Helen. Cafodd y teimlad yma ei atgyfnerthu gan gyfweliad Chris gyda Dr Sharon Evans o Fwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg, lle mae’r ochr personol unwaith eto yn glir.

Tua’r adeg hon, dechreuais fynychu digwyddiadau Geek Speak yng Nghaerdydd. Yn y digwyddiad cyntaf wnes i fynd iddo, fe wnaeth Gareth Morlais arwain sesiwn ar storiâu digidol. Ar ôl ei sesiwn (roedd e’n wych), fe wnes i gyfleu beth roeddwn i’n meddwl am fy mhodlediadau.

Mae storiâu digidol Gareth yn llawn emosiwn, a dyma beth sy’n eu gwneud nhw’n wych – maent yn gyfrifon personol iawn o brofiadau pobl. Er roeddwn i’n cael y wybodaeth roedd eisiau arnaf o fy nghyfweliadau, doedd y cynhesrwydd roeddwn i’n chwilio amdano ddim yna. Roeddwn i’n cael barn pobl i ffitio i mewn i stori fi, yn hytrach na gwrando ar bobl yn dweud storiâu eu hunain. Sylweddolais fy mod wedi bod yn cynnal cyfweliadau mewn ffordd hen ffasiwn iawn. Yn y byd o we 2.0, ble ni’n rhannu ac yn rhyngweithio â phobl eraill, roeddwn i’n gweithio mewn modd unochrog iawn.

Nawr rwy’n awyddus iawn i gydweithio â phobl fel bod y ddau ohonom yn berchen ar y podlediad ac yn cael beth ni eisiau allan ohono. Wedi’r cyfan, mae’n anodd bod yn llawn cyffro am rywbeth ‘da chi heb gael unrhyw fewnbwn i.

Mae fy misoedd cyntaf yma wedi bod yn wych. Rwy’n dysgu pethau newydd gan fy nghydweithwyr drwy’r amser, ac rydw i’n edrych ‘mlaen yn arw i roi beth rydw i wedi ei ddysgu ar waith.

– Dyfrig

Gwneud y mwyaf o’ch asedau

Oeddech chi’n gwybod bod costau ynni busnes wedi codi o 243% ers 2006?

Na, doeddem ni 3. Asset Management Imageddim chwaith. Mae sector cyhoeddus Cymru yn ymwybodol o’r angen i leihau costau a gwella gwasanaethau. Ond beth ydych chi’n ei wneud pan rydych yn wynebu costau sydd yn ymddangos i fod allan o’ch rheolaeth? Gallwch geisio reoli eich asedau yn well trwy ddefnyddio syniadau neu ddulliau newydd. Bwriad Cyfnewidfa Arfer Da Swyddfa Archwilio Cymru yw’ch cynorthwyo i ddod ar draws y syniadau a’r dulliau newydd trwy gynnig seminarau, adnoddau a chanllawiau am ddim ar reoli asedau.

Beth ydym yn ei olygu gyda rheoli asedau?

Mae’n cwmpasu amrediad o bynciau, gan gynnwys ynni, TG, fflyd, adeiladau a pheiriannau – pethau sydd eu hangen arnoch i wneud i’ch sefydliad weithio. Tra eich bod methu gwaredu’r asedau yma o’ch cyllideb, fe allwch chi geisio eu rheoli yn well. Y bwriad yw arbed arian heb gael effaith negatif ar ddarparu gwasanaethau.

Mae gwaith da wedi cael ei wneud ar draws y DU ar reoli asedau. Mae dros £800m wedi cael ei arbed ers 2004 yn ystâdau llywodraeth ganolog, yn ôl Swyddfa Archwilio Gogledd Iwerddon. Yng Nghymru, mae’r Gweithgor Asedau Cenedlaethol yn cynorthwyo sefydliadau i weithio gyda’i gilydd i arbed arian. Ond mae costau yn codi o hyd a nawr bod datblygu cynaliadwy yn dyfod yn egwyddor graidd i’r sector cyhoeddus yng Nghymru, beth am edrych ar rai syniadau newydd?

Dyna beth mae’r Gyfnewidfa Arfer Da yn ei wneud eleni. Rydym yn bwriadu rhedeg seminarau am ddim a chasglu arfer da ar reoli ynni, fflyd, TG ac adeiladau. Fe rannwn ni rai syniadau a themâu allweddol sy’n deillio o’n gwaith ar y blog yma ac ar ein gwefan. Yn y cyfamser, efallai bydd y wybodaeth rydym wedi ei gasglu eisoes yn ddefnyddiol i chi.

Pam fod dod ar draws syniadau newydd yn bwysig? Mae’r sector cyhoeddus yng Nghymru yn wynebu cyfnod ariannol tynn ac fe all risgiau sydd wedi eu rheoli a’u hystyried yn dda helpu. Gall rhannu a dysgu o brofiadau ein gilydd gynorthwyo sefydliadau i ddelio â rheoli asedau mewn ffordd newydd. Yn lle brwydro â rheoli ynni ar eich pennau eich hunain, gallwch addasu dulliau llwyddiannus sefydliad arall – dyna ein hathroniaeth.

Beth arall sydd ar gael?

Gallai gwefan newydd y Gweithgor Asedau Cenedlaethol fod yn lle da i ddechrau. Mae gan yr Ymddiriedolaeth Arbed Ynni flog gyda rhai syniadau diddorol ac mae gan y Guardian gasgliad o astudiaethau achos ar gynaliadwyedd oddi wrth fusnesau. Bydd ychydig o ymchwil cyffredinol yn troi lan nifer o syniadau allai fod yn ddefnyddiol.

Nid yw rheoli asedau ar gyfer eich adran ystadau a chyfleusterau yn unig. Mae’n galluogi  gwasanaethau ar draws eich holl sefydliad. Gallwch dreulio ychydig o amser yn datblygu eich strategaeth a gweld pa newidiadau allwch chi eu gwneud i arbed arian. Os nad ydych yn gyfarwydd â rheoli asedau, gallwch wneud ychydig o ymchwil i weld pa mor bwysig ydyw a beth allwch chi ei gyflawni.

Cadwch olwg ar ein gwefan ar gyfer syniadau ac adnoddau newydd i’ch cynorthwyo i edrych eto ar eich rheolaeth o asedau. Bydd casgliad o adnoddau rheoli ynni ar gael ddiwedd mis Gorffennaf. Gallwch hefyd weld gwybodaeth am ein Seminar Rheoli Ynni ar ein gwefan. Ar y dydd, gallwch ddilyn #WAO_EM ar Twitter i weld syniadau a dulliau newydd.

Hoffem glywed oddi wrthoch os ydych chi’n gwneud gwaith diddorol ar y pwnc yma neu os ydy’n syniadau yn arbennig o ddefnyddiol i chi – gadewch sylwad i ni isod.