Fforwm Ieuenctid Iechyd Cyhoeddus Cymru, Jessie Hack

Mae Jessie Hack o Fforwm Ieuenctid Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi creu blog i ni am ei phrofiad o fod yn rhan o’r AQS pobl ifanc ac Uwchgynhadledd Ieuenctid Cymru Ifanc cyn ein digwyddiad ‘Pobl Ifanc yn Dylanwadu ar Benderfyniadau ynghylch yr Hyn sy’n Bwysig Iddyn Nhw’.

Roedd y Datganiad Ansawdd Blynyddol (AQS) pobl ifanc yn brofiad gwych. Rwyf wedi cael gymaint o hwyl yn creu’r AQS, o wella fy sgiliau ffotograffiaeth i weld fersiwn cartŵn ohonof fi ar dudalen ganol y llyfryn. Fe wnes i arbenigo yn hyrwyddo’r rhaglen helpu i mi roi’r gorau iddi. Roedd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn gobeithio lleihau’r nifer o ysmygwyr yng Nghymru. Fe wnes i hefyd ysgrifennu am ysmygu goddefol a sut mae ac y bydd yn effeithio arnoch chi gymaint ag ar ysmygwr gwirioneddol. Fe wnaethom roi llawer o amser i’r AQS. Aethom allan i ganol Dinas Caerdydd a thynnu ffotograffau o’r problemau roedden ni’n credu y gallem ni siarad amdanyn nhw yn yr AQS. Hefyd, cawsom sesiwn cwestiwn ac ateb gyda phrif weithredwr Iechyd Cyhoeddus Cymru; Tracey Cooper. Fe wnaethom ofyn cwestiynau iddi i ddatblygu’r wybodaeth roedden ni’n dymuno ei chynnwys yn ein datganiadau. Yna fe wnaethom ysgrifennu ein datganiadau a mynychu gweithdy dylunio ar gyfer yr AQS.   Penderfynwyd ar wynebau cartŵn, ysgrifen liwgar a lluniau, a thestun mawr, hawdd ei ddarllen.

Amser cofiadwy arall oedd yn cynnwys Iechyd Cyhoeddus Cymru oedd yr uwchgynhadledd gyda Cymru Ifanc. Roedd yn gyfle gwych i bobl ifanc ddysgu mwy am faes gwahanol o iechyd a siarad am faterion sydd o bwys i mi’n bersonol. Roedd gweithdai i gymryd rhan ynddyn nhw drwy gydol y diwrnod. I ddechrau, roedd sesiwn ynghylch sut y gallaf gyrraedd lle rwyf am fod mewn bywyd a sut y gallaf gyflawni hynny, yna sesiwn ar beth yw bod yn llwyddiannus ac yna sesiwn ar Brofiadau Niweidiol yn Ystod Plentyndod a Gwydnwch. Fe wnes i wirioneddol fwynhau’r sesiynau hynny ac rwyf mor ddiolchgar am y cyfle hyfryd hwn i ddysgu gymaint a bod yn rhan o ddiwrnod mor addysgiadol. Byddwn wrth fy modd yn ei wneud eto!

Diolch yn fawr iawn i Iechyd Cyhoeddus Cymru am roi’r cyfle i mi wneud pethau mor anhygoel yn y flwyddyn ddiwethaf.

Senedd yr Ifanc – Wrecsam

Mae’n hawdd bod eisiau newid, ond mae’n goblyn o anodd gwneud newid

Mae Toby Jones o Fforwm Ieuenctid Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi creu blog i ni am ei brofiadau’n cynrychioli pobl ifanc mewn amrywiaeth o rolau cyn ein digwyddiad ‘Pobl Ifanc yn Dylanwadu ar Benderfyniadau ynghylch yr Hyn sy’n Bwysig Iddyn Nhw‘.

Mae fy mhrofiad gyda’r Fforwm Ieuenctid wedi newid fy mywyd.  Mae ymgynghoriadau lleol, ymchwil a chyflwyno canfyddiadau i bobl sy’n gwneud penderfyniadau mewn ymgais i addasu pynciau penodol fel yr ardal rydyn ni’n byw ynddi neu fwlio mewn ysgolion i elwa pobl ifanc yn well wedi gosod y sylfeini ar gyfer nifer o brosiectau cenedlaethol rwyf wedi cymryd rhan ynddyn nhw.  Er fy mod yn ymfalchïo mewn profiadau rhanbarthol a chenedlaethol fel cynrychioli fy sir gartref, sef Wrecsam, yn Nhŷ’r Cyffredin fel rhan o Senedd Ieuenctid y DU a chynrychioli pobl ifanc Gogledd Cymru fel rhan o grŵp ymgynghori rhyng-sirol.

Fodd bynnag, o’r holl waith rwyf wedi’i wneud, nid oes unrhyw un wedi gallu arddangos newid ar unwaith yn yr un modd â fy ngwaith gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru.  Roedd cael cefnogaeth lawn sefydliad o fy niwrnod cyntaf yn ymwneud ag ysgrifennu datganiad ansawdd blynyddol pobl ifanc cyntaf un ym mis Ebrill 2017, oedd wedi’i ddylunio a’i gynllunio i fod yn gyfeillgar i bobl ifanc, yn arwydd anhygoel o’r hyn oedd i ddod.

Yn yr uwchgynhadledd iechyd ar ddechrau’r gaeaf yn yr un flwyddyn, araith gan y Prif Weithredwr Tracey Cooper oedd yr araith fwyaf angerddol roeddwn i wedi’i chlywed gan swyddog mewn busnes neu sefydliad nad oedd yn canolbwyntio ar bobl ieuenctid ynghylch pa mor bwysig oedd lleisiau pobl ifanc.

O roi argaeledd adnoddau i un ochr, maen nhw wedi gosod yr enghraifft berffaith o ran hwyluso pobl ifanc i newid mynediad eu cynnyrch, yn yr achos hwn gwybodaeth am iechyd, ar gyfer y dyfodol ac er gwell.

Rwyf wedi gweld grŵp ieuenctid yn cael ei ddefnyddio fel ymarfer ticio’r bylchau gormod o weithiau, neu grŵp ieuenctid yn cael dilyn eu cynffon heb fewnbwn broffesiynol am ormod o amser, mae cael y cydbwysedd cywir yn gwbwl hanfodol. Mae’n rhaid i grŵp fynd i’r afael â materion gam wrth gam ac mae’n rhaid blaenoriaethu materion er mwyn mynd i’r afael â nhw’n briodol.

Mae’n hawdd bod eisiau newid, ond mae’n goblyn o anodd gwneud newid.

Ond goresgyn yr her a’r cymhlethdodau sy’n golygu fy mod yn parhau i fod wrth fy modd gyda gwaith ieuenctid ac yn sicrhau fy mod yn cynnal fy nghysylltiadau gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru.

 

 

Pam ydyn ni’n buddsoddi yn y genhedlaeth nesaf?

Mae Georgina James o Gartrefi Melin wedi creu blog cyn ein digwyddiad ‘Pobl ifanc yn dylanwadu ar benderfyniadau ynghylch yr hyn sy’n bwysig iddyn nhw’. 

melin homes

Yma yng Nghartrefi Melin, mae gennym raglen ysgolion sy’n rhan greiddiol o’r busnes.  Pwrpas y cynllun FACE, sy’n sefyll am Dyfodol, Gweithgar, Gyrfa a Chodi (Future, Active, Career, Elevate yn Saesneg), yw cynorthwyo disgyblion mewn ysgolion yn y meysydd rydym wedi datblygu eu sgiliau cyflogaeth, ac ehangu eu gorwelion o ran gyrfa. Yn yr un modd, rydym yn rhoi profiadau a chyfleoedd iddynt sy’n eu cynorthwyo i dyfu ar raddfa bersonol a phroffesiynol.  Mae wedi bod yn llwyddiant ysgubol, gan i ni wneud cysylltiadau â dros 1000 o ddisgyblion ers mis Ebrill y llynedd.

 

Rwy’n eich clywed chi’n gofyn; pam mae Cartrefi Melin yn ymrwymo i weithio gydag ysgolion, pa fantais ydy hyn i ni?

Onid yw hi’n wir dweud mai disgyblion ysgol yw’r genhedlaeth nesaf?  Nhw yw’r genhedlaeth nesaf o breswylwyr, ein haelodau staff nesaf, ein haelodau bwrdd nesaf, ein contractwyr nesaf, ein cynghorwyr cefnogol nesaf a’r gweithwyr nesaf yn y Cynulliad.  Mae’n gwneud synnwyr bod Melin yn gweithio gyda’r genhedlaeth hon, o oedran ifanc.  Bydd y bobl ifanc hyn yn tyfu i fyny yn gwybod pwy yw Melin a beth rydym yn ei wneud, a thra bod hyn yn ateb anghenion ein busnes mae hefyd yn cael effaith uniongyrchol ar fywydau ein preswylwyr ieuengaf a’u cymunedau.

O ddod i adnabod Melin, maen nhw’n llai tebygol o greu trwbl ar gornel stryd, gan fod ganddynt rywfaint o barch at y staff maen nhw wedi gweithio gyda nhw.  Wrth fynychu gweithdai gyda Melin ar faterion ariannol, maent yn llawer mwy tebygol o ddelio’n well gydag arian, sy’n sicrhau bod rhent yn cael ei dalu’n brydlon os ydynt yn dod yn breswylwyr.  O helpu i greu meddylfryd cadarnhaol, rydyn ni’n dangos iddyn nhw eu bod yn gallu cyflawni’r hyn maen nhw eisiau mewn bywyd, waeth beth fo’u cefndir na’u profiad mewn bywyd. O ddarparu sgiliau cyfweld a chyflogadwyedd, rydym yn agor cyfleoedd iddynt gael mynediad i gyflogaeth. O gasglu sbwriel gydag ysgolion lleol, rydym yn dangos bod gan bawb ddyletswydd i ofalu am yr amgylchedd, waeth beth fo’u hoedran neu eu statws. Gallwn fynd ymlaen am hydoedd!

Mae’n ymddangos yn dda ar bapur,  ond ydy hyn wir yn gweithio?

Heb os nag oni bai. Mae buddsoddi mewn pobl ifanc yn fanteisiol i Melin yn y tymor hir.  Rwy’n un o’r bobl ifanc mae Melin wedi’u helpu, ac erbyn hyn rwy’n gweithio i Melin. Dechreuais wirfoddoli gyda Melin yn 13 oed a pharhau nes fy mod yn 18.  Fel arwydd o ddiolch, talodd Melin am fy ngwersi gyrru a’r prawf, ac wedyn cefais brofiad o gontract tymor byr 5 mlynedd yn ôl.  Ble ydw i nawr?  5 mlynedd yn ddiweddarach, rwy’n dal i weithio i Melin ond erbyn hyn rwy’n aelod parhaol o staff, yn darparu’r un help a chefnogaeth y cefais i, a hynny i gannoedd o bobl ifanc.  Rwy’n enghraifft berffaith fod cwmni’n gallu elwa o fuddsoddi mewn pobl ifanc. Nid fy ngweithle yn unig yw Melin, mae’n llawer mwy na hynny. Mae’n gyfle i mi roi’r cyfleoedd y derbyniais i yn ôl i Melin. Rwy’n angerddol iawn dros ledaenu’r gair am Melin a dros ddarparu cefnogaeth i bobl ifanc – boed hynny’n helpu pobl ifanc i ddeall eu biliau, gwella eu cyfleoedd cyflogaeth, neu roi hwb i’w hyder.  Waeth ble byddaf yn mynd yn y dyfodol, byddaf bob amser yn ddiolchgar i Melin am y dechrau da y cefais i ganddynt mewn bywyd.

Rwyf wedi cael y pleser o weithio gydag un gwirfoddolwr yn enwedig sydd hefyd wedi bod gyda Melin o 13 i 18 oed, ac erbyn hyn mae hi’n paratoi i wneud prentisiaeth gyda ni yma ym Melin. Mae’n cael effeithiau pellgyrhaeddol. Pan mae pobl ifanc yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi ac yn cael llais, byddant yn rhoi cymaint yn ôl.  Felly beth ydych chi’n ei wneud i sicrhau bod y bobl ifanc yn teimlo’r un peth amdanoch chi? A allwch chi wneud mwy?

Mae Melin wedi ymrwymo i ddechrau prosiect grymuso pobl ifanc o’r enw YEP!, sydd wedi’i lunio i roi cyfle i bobl ifanc fod ar fwrdd Melin ac ennill sgiliau hanfodol a fydd o gymorth iddynt yn eu cymunedau ac yn broffesiynol.  Bydd hefyd yn rhoi cyfle iddynt i gael dylanwad ar y ffordd y mae Melin yn gweithio, a sut mae rhaid i ni addasu ar gyfer y genhedlaeth nesaf.

Ein Dyddiadur Iechyd Cyhoeddus

Mae Cyngor Ieuenctid Castell Nedd Port Talbot wedi creu blog cyn ein digwyddiad ‘Pobl ifanc yn dylanwadu ar benderfyniadau ynghylch yr hyn sy’n bwysig iddyn nhw’.

Am beth mae hyn i gyd?

Dyma grynodeb o daith Cyngor Ieuenctid Castell Nedd Port Talbot gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru. Mae’n cynnwys y cwrs preswyl, lle ysgrifennwyd a dyluniwyd Datganiad Ansawdd Blynyddol i Bobl Ifanc (DAB) gan aelodau’r Cyngor Ieuenctid a phobl ifanc eraill – ‘roedd yn brofiad dysgu gwych’.

Crynodeb Diwrnod 1

Trefnodd Junaid daith o’r adeilad, a chawsom gyfarfod â phenaethiaid adrannau i ni gael deall beth oedd eu swyddi a sut roedden nhw’n ymdopi. Cawsom weld llinell gymorth rhoi’r gorau i ysmygu ‘Helpa fi i Stopio’ar waith.

phwc2

Cawsom ni ginio – llawer rhy grand – byddai’n well gyda ni fwyd parti unrhyw bryd! Er hynny, roedden ni’n ddiolchgar iawn amdano.

Ar ôl cinio, aethom ar daith gerdded o ganol dinas Caerdydd gan dynnu lluniau ar gyfer ein gweithdy ar faterion iechyd a dylunio graffig – cawsom hwyl fawr yn gwneud hyn.

Diwrnod 2

Dysgom lawer yn ein gweithdy cyfathrebu gyda Dan ‘the man’ Owens. Treuliom y prynhawn yn rhoi hyn i gyd ar waith, gan ddarllen erthyglau newyddion ac wedyn yn datblygu ein straeon ein hunain, a gwneud ein gorau i sicrhau eu bod yn ddiddorol a chyfareddol. Cawsom  gyfle hefyd i gwestiynu Tracy Cooper, Prif Weithredwr Iechyd Cyhoeddus – diolch Tracy am y selfies, gwych!

Felly, rydyn ni wedi bod yn gwneud llawer ers ein cwrs preswyl, gan ddechrau ein is-grŵp iechyd ein hunain ar y cyngor ieuenctid. Rydym hefyd wedi siarad ag Arweinydd y Cyngor a chynghorwyr Castell Nedd Port Talbot am y Datganiad Ansawdd.  Maen nhw wedi sicrhau bod y ddogfen wedi mynd allan i ysgolion.  Rydym wedi cael cais i hyfforddi fel mentoriaid iechyd meddwl mewn ysgolion, i ni gael helpu ein cyfoedion i gael mynediad at gymorth neu ddangos iddyn nhw bod gwasanaethau ar gael os oes angen.

Rydyn ni hefyd wedi cynllunio a mynychu cynhadledd iechyd i bobl ifanc #UGotSummittoSay, sy’n galluogi i bobl ifanc ddylanwadu ar wasanaethau iechyd. Mae dau o aelodau ein cyngor ieuenctid yn eistedd ar fyrddau iechyd lleol. Rydym hefyd wedi cyflwyno ein gwaith yng Nghyfarfod Cyffredinol Blynyddol Iechyd Cyhoeddus. Darllennwch Datganiad Ansawdd Blynyddol Pobl Ifanc ; dysgom ni lawer.

Seren, Hannah, Jodie, Erin a Corey

(Aelodau o Gyngor Ieuenctid Castell Nedd Port Talbot – Enillwyr Gwobrau Rhagoriaeth Ieuenctid 2018)

 

Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid Rhondda Cynon Taf

Mae Kaitlyn o Wasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid Rhondda Cynon Taf  wedi blogio am y gwersi mwyaf defnyddiol y mae hi wedi eu dysgu wrth gymryd rhan mewn nifer o brosiectau ieuenctid a chymunedol, cyn ein digwyddiad ‘Pobl ifanc yn dylanwadu penderfyniadau am yr hyn sy’n bwysig iddynt’.

yeps

Gallaf dybio bod unrhyw un sy’n darllen hwn wedi eistedd mewn dosbarth o leiaf unwaith, ac wedi pleidleisio dros gynrychiolydd eu blwyddyn ar y cyngor ysgol. O flwyddyn 3 hyd at y chweched dosbarth, diwrnod etholiad oedd fy nghyfle i i ddisgleirio! Fi yw Kaitlyn, ac ym mis Medi’r llynedd, des i’n aelod balch o Dîm Arwain fy ysgol. O ganlyniad, ym mis Rhagfyr, es i i fy nghyfarfod cyntaf o Fforwm Ieuenctid Rhondda Cynon Taf.  Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydw i wedi gweithio GYMAINT gyda Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid Rhondda Cynon Taf (neu YEPS yn Saesneg). Rydw i wedi datblygu nifer o sgiliau’n aruthrol, yn ogystal â chyfleoedd sydd wedi arwain at fy safle nawr – neu fy safleoedd, hyd yn oed: gwirfoddolwr dros YEPS, Aelod o’r Senedd Ieuenctid, Ysgrifennydd Fforwm Ieuenctid y Sir ac Arolygydd Ieuenctid. A dweud y gwir, rwy’n aml yn colli cyfrif o’r holl deitlau sydd gen i, ond dydyn nhw ddim yn bwysig.  Yr hyn sy’n bwysig yw’r hyn rydw i wedi ei ddysgu ar y daith…

 

Un o’r gwersi pwysicaf rwyf wedi’i dysgu wrth gymryd ran mewn nifer o brosiectau cymunedol ac ieuenctid yw pwysigrwydd rhyngweithio cymdeithasol.  Rydw i wedi cwrdd â nifer fawr o bobl sydd wedi dysgu pethau gwahanol i fi, ac mae pob un o’r rheini wedi effeithio ar y penderfyniadau rydw i wedi eu gwneud ers hynny. Fy hoff enghraifft o hyn yw fy ffrindiau Kelly a Zoey.  Des i i adnabod y ddwy gariadus hyn trwy fy niddordeb mewn theatr ac ysgrifennu.  Trwy wefan ieuenctid YEPS, WICID.tv, gofynnwyd i fi fynychu noson i’r wasg yn y Ballet yng Nghanolfan Mileniwm Cymru, Caerdydd, a gwneud adolygiad o’r sioe.  Yno, des i i adnabod Kelly a Zoey. Nhw wnaeth fy annog i ddechrau fy mlog fy hun. Roedd yn rhywbeth roeddwn i wedi ystyried ei wneud yn y gorffennol, ond doedd gen i ddim digon o hyder. Wedi hynny, dechreuais fy mlog theatr fy hun. Rwy’n hoffi ysgrifennu’r blog yn ogystal ag i WICID, ac rydw i wir wedi mwynhau pob sioe gerdd, drama neu berfformiad rydw i wedi eu gweld ers hynny.  Mae hyn wedi fy arwain at gymaint o flogwyr eraill sy’n fenywod ac yn Gymry, ac maen nhw’n rhoi cyngor a chefnogaeth 100% i fi, drwy’r amser.

 

Er fy mod yn gwneud cymaint y tu hwnt i Yeps, byddaf bob amser yn cofio ble y dechreuodd fy uchelgais dros bobl ifanc. Un o fy mlaenoriaethau yn fy nghyfarfod cyntaf o’r Fforwm Ieuenctid oedd Iechyd Meddwl. Roeddwn yn gwybod fy mod i eisiau bod yn rhan o’r is-bwyllgor yn ymwneud â’r pwnc.  I ddechrau, cefais hyfforddiant i fod yn swyddog cymorth cyntaf iechyd meddwl fel rhan o gwrs 6 wythnos o hyd (sy’n wych i’r CV), ac yn fwy diweddar, ar daith gyfnewid i’r Almaen, cefais gyfle i redeg fy ngweithdy iechyd meddwl fy hun. Mae’n llesol iawn, ac yn hynod braf mai’r bobl ifanc eu hunain sy’n cael trefnu’r gweithgareddau hyn. Mae hyn yn rhoi ymdeimlad o bwrpas a sicrwydd iddyn nhw bod eu lleisiau’n cael eu clywed.  Mae siarad gyda pherson yr un oedran ac ar yr un lefel â chi yn dod â phersbectif newydd i chi, yn hytrach na synnwyr bod rhywun awdurdodol ac egotistaidd yn edrych i lawr arnoch chi, gan eu bod wedi byw am nifer o flynyddoedd! Mae’n bosib bod yn aeddfed yn 16, rwy’n sicr!

 

Roedd y syniad o aeddfedrwydd yn 16 yn un o fy nadleuon i  a 300 ASI (Aelodau o’r Senedd Ieuenctid) mewn dadl flynyddol yn Nhŷ’r Cyffredin yn 2018, wrth i ni drafod yr hawl i bleidleisio yn 16 oed.  Ym mis Tachwedd y llynedd, diolch i Yeps, BYC a Youth Cymru, es i i Lundain! Os oedd llais pobl ifanc yn cael ei glywed yn fy Fforwm Ieuenctid Lleol, roedd yn sicr yn cael ei glywed ar raddfa ehangach yma, ac roedd yn fraint cael bod yn un o’r 2 i fynychu o Rondda Cynon Taf.  Trafodwyd nifer o bynciau, a ddewiswyd gan dros filiwn o bobl ifanc ar draws y DU, ac fe benderfynwyd ar ddwy flaenoriaeth ar gyfer ein hymgyrchoedd yn 2019: y bleidlais yn 16 a thaclo trosedd â chyllyll.

 

Wrth i fi wirfoddoli gyda Yeps, mae gweithio gyda phobl ifanc o safbwyntiau, cefndiroedd ac amcanion gwahanol wedi agor fy llygaid i gymaint o bethau newydd, y tu hwnt i ‘fyd bach Kaitlyn’ fel mae Dad yn dweud. Mae’r sgiliau rydw i wedi eu datblygu, yn gymdeithasol ac yn feddyliol, wedi profi fy mod i ac unrhyw berson ifanc arall yn gallu achosi newid.  Mae’r Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid wedi cynnig llawer o hyfforddiant i fi, gan gynnwys siarad cyhoeddus, sydd wedi fy mharatoi ar gyfer y byd go iawn. Ni fyddaf yn gorfod poeni am fynd i gyfweliad heb brofiad gwaith neu wirfoddoli chwaith, gan fy mod i wedi cael digon i bara oes mewn cyfnod o flwyddyn yn unig, diolch i gefnogaeth Yeps.

 

Rwy’n lwcus iawn o fod wedi gallu gweithio gyda’r gweithwyr ieuenctid mwyaf caredig a gofalgar, sydd wedi fy annog i wthio fy hun y tu hwnt i fy meddylfryd fy hun a chyflawni mwy nag oeddwn i’n meddwl oedd yn bosibl.

Gadewch i’ch gorffennol, a’n presennol, lywio eu dyfodol – Katie Hoddinott

Bydd #WAOYouth yn digwydd ar 12 ac 28 Mawrth, yng Nghaerdydd a Lanrwst.

Mae Katie Hoddinott yn 17 oed. Mae hi’n gwirfoddoli gyda Melin Homes ac yn astudio yn Ysgol Uwchradd ac roedd hi’n awyddus i gael rhywfaint o brofiad gwaith. Gyda’n digwyddiad ieuenctid roeddem yn awyddus i ddysgu am y materion sy’n bwysig i bobl ifanc heddiw, a pha un ai a yw’r “bobl sy’n rheoli” yn clywed, yn deall ac yn gwrando ar bobl ifanc. Arweiniodd profiad personol Katie o deimlo’n ansicr ynghylch beth i’w wneud ar ôl gorffen yr ysgol ati’n edrych ar sut mae’r system addysg yn helpu plant a phobl ifanc i geisio eglurder ar eu dyfodol. Penderfynodd Katie ymchwilio i’r canlynol:

Gofynnodd i’r bobl ifanc pa swydd y maen nhw ei heisiau pan fyddant wedi tyfu i fyny; pa heriau maen nhw’n eu hwynebu wrth geisio cael y swydd y maen nhw ei heisiau; a beth mae athrawon ysgol, gwleidyddion a’r bobl sy’n rheoli yn ei wneud i’w helpu nhw i gael y swydd y maen nhw ei heisiau. Gofynnodd i’r genhedlaeth hŷn pa swydd oeddynt ei heisiau pan oeddent yn iau, ac a oeddent yn y swydd honno ar hyn o bryd ai peidio, a sut y cawsant yno. Yna aeth Katie ymlaen i holi am yr heriau sy’n wynebu pobl ifanc heddiw, i weld a oedd y genhedlaeth hŷn yn deall ac yn gweld y materion y mae pobl ifanc yn eu hwynebu heddiw.

Bydd Katie yn blogio i ni yn fuan, i ehangu ar yr hyn mae hi’n ei rannu yn y vlog hwn.

Adolygiadau thematig Arolygu Cymru o Gefnogaeth i Bobl Ifanc

Cyn ein digwyddiad ‘Pobl ifanc yn dylanwadu ar benderfyniadau ynghylch beth sy’n bwysig iddynt hwy‘, mae Emma Giles, Rheolwr Rhaglen Arolygu Cymru, wedi ein blogio ynglŷn â gwaith ar y cyd rhwng yr arolygiaethau a’r adroddiadau a ymgymerir â nhw ynghylch cefnogaeth i bobl ifanc yng Nghymru.

Mae gweithio ar y cyd yn heriol, ac o fy mhrofiad i, mae bod yn effeithiol yn gofyn i’r holl bartneriaid fod yr un mor ymrwymedig â’i gilydd wrth osod nodau ac mae angen i’r timau weithio at dargedau cyffredin, gyda methodoleg gyfrannol, a bod yn agored i weithio ar draws ffiniau sefydliadol. I mi, mae sawl ffactor i’w hystyried wrth ymgymryd â phrosiect ar y cyd, o gynllunio ac adnoddi’r prosiect i beri’r diwylliant sydd ei angen i ddarparu prosiect ar y cyd llwyddiannus.

Cynllunio’r gwaith

  1. O’r cychwyn cyntaf mae angen proses gadarn, ddiffiniedig, glir wedi’i deall yn drylwyr er mwyn symud o adnabod opsiynau posibl ar gyfer gweithio ar y cyd i ddatblygu cwmpas a dulliau manwl a chynhyrchu allbynnau terfynol. Rhaid i’r holl bartneriaid fod yr un mor gysylltiedig â’i gilydd wrth ddatblygu’r broses ac yn llwyr barod i weithio arni.
  2. I fod yn llwyddiannus, mae gweithio ar y cyd yn gofyn i staff o wahanol bartneriaid gytuno ar gwmpas cyffredin a methodoleg gyfrannol a glynu atynt wrth weithio.  Er hynny, dylai unigolion allu gweithio yn eu maes arbenigedd eu hunain lle bo hynny’n briodol.
  3. Nid oes angen i bob partner gyfrannu yn yr un modd i ddarn o waith ar y cyd. Yn hytrach, dylai’r cam cynllunio adnabod y cyfraniad cymharol a all bob partner ei wneud, a gall hyn gynnwys partneriaid yn ymgymryd â rolau gwahanol. Er enghraifft, gall un partner arwain y gwaith maes, ac un arall fod ynghlwm ag o drwy wirio’r canfyddiadau sy’n datblygu.
  4. Mae angen cydnabod bod cychwyn ar ddarn o waith ar y cyd yn cymryd amser oherwydd ei natur heriol. Er enghraifft, sicrhau cytundeb ar gwmpas ar draws sefydliadau sydd â blaenoriaethau gwahanol, cylchoedd gwaith deddfwriaethol a chyfyngiadau adnoddi.  Felly, mae angen i gynllunio ar gyfer prosiectau o’r fath ddechrau cryn amser cyn unrhyw ddyddiadau gwaith maes sydd wedi’u trefnu.

Adnoddi’r gwaith – pobl ac arian

  1. Ni ddylai gwaith ar y cyd fod yn ychwanegiad i’r brif swydd ond mae angen ei drefnu yn rhaglenni gwaith staff perthnasol.
  2. Mae ymrwymo adnoddau i holl gamau cylch bywyd y prosiect o adnabod opsiynau posibl ar gyfer adolygiad ar y cyd i gynhyrchu’r allbwn terfynol (boed hwnnw’n adroddiad neu gynnyrch arall) yn gofyn cytundeb ymlaen llaw gan uwch staff ar draws y sefydliadau partner.
  3. Mae parhad staff yn hanfodol i sicrhau na chollir momentwm a dealltwriaeth y prosiect trwy drosiant staff. Lle bo rhaid i gyfrifoldebau newid dwylo, mae angen cael trefniadau trosglwyddo effeithiol mewn lle.
  4. Mae grŵp llywio yn debygol o fod yn ddefnyddiol ond rhaid iddo gynnwys staff sydd â’r grym i wneud penderfyniadau.

Y diwylliant sy’n tanategu’r gwaith

  1. Rhaid i’r holl bartneriaid fod yr un mor ymrwymedig i gydweithredu a rhaid i unigolion fod yn agored i rannu eu harbenigedd ei hunain a gwrando ar safbwyntiau cydweithwyr ar draws yr holl bartneriaid.
  2. O’r cychwyn cyntaf, rhaid cael sgyrsiau gonest ynghylch arferion ac adnoddau sefydliadol unigol a’r cyfyngiad y gallai’r rhain eu gosod, ynghyd â dull gweithredu clir a chytunedig i ymdrin ag unrhyw gyfyngiadau.

Ond yr allwedd, fel yr ymddengys i mi, yw bod gwaith ar y cyd llwyddiannus yn gofyn am yr hyn a elwir yn ‘sgiliau rheoli prosesau’, ‘megis y gallu i adnabod a datblygu agenda cyfrannol a hybu clymbleidiau’, yn ogystal ag arbenigedd yn y maes pwnc.

Er gwaethaf natur heriol gweithio ar y cyd, mae partneriaid Arolygu Cymru dros y 18 mis diwethaf wedi bod yn gweithio gyda’i gilydd i adolygu’r gefnogaeth sydd ar gael i bobl ifanc.  Mae fy mlog Awst 2017, Partneriaid Arolygu Cymru yn dechrau ar waith ar y cyd ar gefnogaeth i bobl ifanc, yn gosod y cefndir wrth wraidd y cwestiwn pam fu i Arolygu Cymru ymgymryd â’i adolygiad thematig ar y cyd cyntaf ar y pwnc pobl ifanc, a’r cwmpas arfaethedig o’r pedwar darn o waith ar wasanaethau i bobl ifanc a ymgymerir gan bartneriaid Arolygu Cymru.  Ers hynny, mae Estyn wedi cyhoeddi ei adolygiad o waith ieuenctid. Bydd Swyddfa Archwilio Cymru, Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (HIW) ac Arolygiaeth Gofal Cymru (CIW) yn cyhoeddi eu hadroddiadau unigol yng ngwanwyn 2019.

Nid wyf am gymryd arnaf fod y daith wedi bod heb ei rhwystrau, ond rydym bellach wedi cyrraedd lle da gyda digwyddiadau GPX wedi’u trefnu ar gyfer mis Mawrth a thrafodaethau’n parhau i adnabod a chyfathrebu negeseuon cyffredin sy’n datblygu o’r pedwar darn o waith.  Er i ni edrych ar wahanol feysydd yn y pwnc cefnogi pobl ifanc, rydym wedi dod o hyd i sawl trywydd cyffredin.  Rydym bellach yn ystyried y ffordd fwyaf effeithiol o gyfathrebu’r negeseuon cyffredin hynny.  Mae Arolygu Cymru yn edrych ymlaen yn fawr at y digwyddiadau GPX fis Mawrth.   Mae’r partneriaid i gyd wedi bod ynghlwm â chwmpasu ar gyfer y digwyddiad hwn, ac rydym yn frwdfrydig iawn tuag at y thema o bobl ifanc yn cael dylanwad dros benderfyniadau ynghylch beth sy’n bwysig iddyn nhw.